bluewave : strategy
2019

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

Kelleher και Bogle: δύο γίγαντες της αμερικανικής επιχειρηματικής σκηνής

Τον Ιανουάριο 2019 έφυγαν από την ζωή πλήρεις ημερών δύο γίγαντες της αμερικανικής επιχειρηματικής σκηνής και εξαιρετικοί μάνατζερ οι Herb Kelleher της Southwest Airlines και John Bogle της Vanguard, που έγραψαν ιστορία όχι μόνο στις επιχειρήσεις τους αλλά στον κλάδο τους και την οικονομία γενικότερα.

Ο Kelleher δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις στις σελίδες αυτές. Ήταν συνιδρυτής της γνωστής Southwest Airlines και για πολλά χρόνια διευθύνων σύμβουλος της. Έδειξε έμπρακτα την σημαντική επίδραση της εταιρικής κουλτούρας στην απόδοση μιας επιχείρησης, όπως έχουμε δει συχνά. Η Southwest Airlines εξελίχθηκε από μια πολύ μικρή τοπική εταιρία την δεκαετία του 70 στην πιο επιτυχημένη αεροπορική εταιρία και μια από τις μεγαλύτερες σήμερα στις ΗΠΑ. Όχι μόνο αυτό, αλλά υπάρχουν δεκάδες αεροπορικές εταιρίες στον κόσμο που την έχουν μιμηθεί. Με το ριζοσπαστικό της επιχειρηματικό μοντέλο συνεχίζει να έχει αξεπέραστες επιδόσεις οικονομικές, στην εξυπηρέτηση του ταξιδιωτικού κοινού, και στις σχέσεις της με τους εργαζόμενους.

Ο Bogle ήταν ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος για πολλά χρόνια της αμερικανικής εταιρίας αμοιβαίων κεφαλαίων Vanguard, της μεγαλύτερης σήμερα στις ΗΠΑ με ενεργητικό περίπου 4 τρισ. δολάρια. Ο Bogle έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον στα αμοιβαία κεφάλαια από τότε που ήταν φοιτητής οικονομικών καθώς είδε την δυνατότητα τους να ωφελήσουν τον μέσο αποταμιευτή και επενδυτή. Έγινε επίσης από πολύ νωρίς ένθερμος οπαδός της θεωρίας των αποδοτικών αγορών (efficient market hypothesis) στα χρηματοοικονομικά. Στην καρδιά της θεωρίας αυτής είναι το ότι κανένας επενδυτής δεν μπορεί μακροπρόθεσμα να έχει απόδοση καλύτερη από αυτήν της συνολικής αγοράς. Έτσι αντί να προσπαθεί κανείς να επιλέξει συγκεκριμένες μετοχές επιχειρήσεων είναι προτιμότερο να επενδύει στην συνολική αγορά. Κάτι τέτοιο γίνεται με τα αμοιβαία κεφάλαια/δείκτες (index funds) που αντανακλούν  έναν συγκεκριμένο δείκτη μιας αγοράς. Στις ΗΠΑ ο πιο συνηθισμένος δείκτης είναι ο S&P 500 που αντιπροσωπεύει τις 500 μεγαλύτερες σε κεφαλαιακή αξία επιχειρήσεις των ΗΠΑ. 

Η θεωρία αυτή είχε απασχολήσει πολλούς οικονομολόγους αλλά είναι συνδεδεμένη με τον οικονομολόγο Eugene Fama που τιμήθηκε με το βραβείο Nobel οικονομικών (μαζί με τους Lars Peter Hansen και Robert Shiller) το 2013 ακριβώς για την συμβολή του στην εξάπλωση των αμοιβαίων κεφαλαίων/δεικτών και την θετική τους επίδραση στην οικονομία. Το βασικό πλεονέκτημα των index funds είναι ότι έχουν πολύ χαμηλές προμήθειες καθώς δεν χρειάζονται μάνατζερ που να παρακολουθούν και να επιλέγουν μετοχές για επένδυση. Σήμερα σχεδόν 30% των επενδεδυμένων κεφαλαίων στις ΗΠΑ είναι σε αμοιβαία κεφάλαια/δείκτες. 

Ο Bogle ίδρυσε την Vanguard το 1975 ακριβώς με αυτόν το σκοπό. Αποκαλούσε την επιχείρηση το "πείραμα Vanguard". Σήμερα το κορυφαίο αμοιβαίο της κεφάλαιο Vanguard S&P Index είναι το μεγαλύτερο στις ΗΠΑ και 6 από τα 10 κορυφαία αμοιβαία κεφάλαια στις ΗΠΑ είναι index funds της Vanguard. Ο Bogle από την αρχή έκανε την Vanguard μια επιχείρηση με πολύ χαμηλό κόστος ώστε να μπορεί να προσφέρει εξαιρετικά χαμηλές προμήθειες και να προσελκύει μικροεπενδυτές δίνοντας τους όσο καλύτερη απόδοση γίνεται χωρίς περιττά έξοδα. Πάντα στο πλευρό του μέσου επενδυτή, ήταν πάντα υπέρμαχος των χαμηλών προμηθειών και της διαφάνειας στο ρίσκο στα αμοιβαία κεφάλαια. Για πολλούς μάνατζερ του κλάδου, που θεωρούσαν τις υψηλές προμήθειες κέρδος τους, ο Bogle ήταν ανάθεμα. Για πολλούς άλλους όμως ήταν η συνείδηση του κλάδου με την χροιά χρηματοοικονομικού θρησκευτικού ηγέτη. 

Οι New York Times της 17.1.2019 έχουν συνεντεύξεις με πολλούς χρηματοοικονομικούς μάνατζερ που είχαν την τύχη να δουλέψουν με τον Bogle και να διδαχθούν ότι ο πελάτης και τα οικονομικά του συμφέροντα είναι η κορυφαία προτεραιότητα καθώς επίσης και την σημασία της σεμνότητας, απλότητας, ηθικής, και ρεαλισμού στην προσωπική και επιχειρηματική τους δράση. Στο βιβλίο του Enough από το 2008 ο Bogle κάνει μια ανασκόπηση της ιστορίας της Vanguard και εξηγεί την θεωρία του "αρκετά" στην επιχειρηματική και προσωπική ζωή. Η απληστία είναι κακός σύμβουλος. Ο ίδιος θα μπορούσε να είναι δισεκατομμυριούχος αλλά ήθελε κυρίως να επωφεληθούν άλλοι παρά ο ίδιος (και βέβαια πέθανε κάθε άλλο παρά φτωχός). Σε ένα άρθρο της διαδικτυακής έκδοσης του Harvard Business Review της 19.1.2019 σχετικά με τον Bogle (αλλά και τον Kelleher)  ο Roger L. Martin επισημαίνει όταν ο πελάτης και ο εργαζόμενος σε μια επιχείρηση βλέπει τον διευθύνοντα σύμβουλο να μην ενδιαφέρεται για αμοιβή και πολυτέλειες, έχει εμπιστοσύνη στην κρίση του και στις αποφάσεις του, κάτι που επιτρέπει στους ηγέτες αυτούς να παίρνουν τολμηρές αποφάσεις και να τις εκτελούν αποτελεσματικά. 

Από μία άποψη τόσο ο Kelleher όσο και ο Bogle δεν έδειχναν μεγάλο ενδιαφέρον για το στρατηγικό μάνατζμεντ. Ο Bogle θεωρούσε την Vanguard απλώς ως κάποια φιλοσοφία επενδύσεων. Ο Kelleher τόνιζε συχνά ότι έχουμε κάποιο στρατηγικό σχέδιο, λέγεται "κάνουμε πράγματα". Και οι δύο όμως έδειξαν ότι τo χαμηλό κόστος στο επιχειρείν δεν σημαίνει φτήνια, αλλά εξαιρετικό προϊόν, και ικανοποιημένους πελάτες και εργαζόμενους. Έδειξαν ότι αυτό που μετράει είναι η υψηλή παραγωγικότητα και πώς ένας μάνατζερ κινητοποιεί τους πόρους του στην επιδίωξη της. Και οι δύο εκδημοκράτισαν τους κλάδους τους για τον μέσο καταναλωτή και ίσως αυτή είναι η μεγαλύτερη κληρονομιά τους.

[strategy 2019]

 

.

Nothing endues but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best