10.2016

bluewave : book reviews

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

εταιρική κουλτούρα: δυναμική και όχι στατική

Έχουμε δει συχνά στις σελίδες αυτές την έννοια της εταιρικής κουλτούρας καθώς και την σημασία της στην στρατηγική μιας επιχείρησης, στην καθημερινή της δράση, στην επιτυχία της. Έχουμε επίσης δει πως η εταιρική κουλτούρα δεν είναι κάτι σταθερό αλλά και κάτι που εξελίσσεται συνεχώς και μπορεί να αλλάζει η επιχείρηση προς όφελος της. Εδώ βλέπουμε το θέμα αυτό λίγο πιο αναλυτικά.

Ο John Traphagan σε ένα άρθρο του στην διαδικτυακή έκδοση του Harvard Business Review της 21.4.2015 με τίτλο "Why 'Company Culture Is A Misleading Term" κάνει λόγο για το ότι ο όρος "εταιρική κουλτούρα" έχει καθιερωθεί για τα καλά στο σύγχρονο μάνατζμεντ από το 1980. Αλλά παρά το ότι έχει χρησιμοποιηθεί και ερευνηθεί κατά κόρον για πολλούς είναι ακόμα ασαφής. Η κλασική έννοια του όρου "κουλτούρα", στην γενικότερη έκφανση, της σημαίνει κάποιες αξίες, κάποιους τρόπους δράσης, κάποια πιστεύω για μια ομάδα ανθρώπων. Κάτι που από την φύση του είναι ασαφές. Αυτό όμως που είναι σαφές είναι ότι αφορά μια ομάδα.

Το ενδιαφέρον κατά τον Traphagan είναι ότι εδώ και αρκετές δεκαετίες πολλοί ανθρωπολόγοι έχουν υποστηρίξει ότι μια ομάδα αποτελείται από άτομα και παρά το ότι η συμπεριφορά τους επηρεάζεται από την κουλτούρα, η ατομική τους συμπεριφορά επηρεάζει με την σειρά της την κουλτούρα. Έτσι πολλοί πιστεύουν ότι η κουλτούρα δεν είναι κάποιες αξίες αλλά κάποια διαδικασία που τις αλλάζει συνεχώς. Τα άτομα μιας ομάδας διαμορφώνουν τις αξίες αυτές σε κάποιες νέες. Μια επιχείρηση στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία δεν μπορεί να είναι μονολιθική, έχει στελέχη παντού που μπορεί να διαμορφώνουν συνεχώς την κουλτούρα της. Ένα άλλο σχετικό θέμα είναι ότι μια σύγχρονη επιχείρηση βρίσκεται συνεχώς σε επαφή με άλλες επιχειρήσεις και οργανισμούς που επίσης επηρεάζουν την συμπεριφορά της. 

Έτσι ο Traphagan προτείνει την εξάλειψη του όρoυ "κουλτούρα" γιατί η χρήση του τείνει να απλοποιεί μια πολύ δυναμική και πολύπλοκη διαδικασία δράσεων και συμπεριφορών. Μια επιχείρηση μπορεί να έχει κάποια φιλοσοφία ή ιδεολογία που επηρεάζει τις διαδικασίες αυτές. Είναι προτιμότερο να βλέπουμε μια επιχείρηση σαν μια ομάδα και την κουλτούρα της σαν μια συνεχή διαδικασία που επηρεάζει και επηρεάζεται από τους εργαζόμενους.

Οι Alexander Osterwalder, Yves Pigneur, και Kavi Gupta σε ένα άρθρο τους στο Harvard Business Review της 7.7.2016 με τίτλο "Don't Let Your Company Culture Just Happen" συμφωνούν κατά κάποιο τρόπο ότι η κουλτούρα είναι κάτι που εξελίσσεται από μόνη της αλλά μπορεί κανείς να την επηρεάσει. Προτείνουν ένα εργαλείο που αποκαλούν "χάρτη κουλτούρας" που επιτρέπει στην επιχείρηση να κάνει μια συζήτηση σχετικά με την διαμόρφωση της κουλτούρας της. Ο χάρτης αυτός βοηθάει την επιχείρηση να επηρεάσει τρία βασικά στοιχεία της κουλτούρας της: πρώτον, αποτελέσματα, αυτά δηλ. που θέλει (ή δεν θέλει) να κάνει η επιχείρηση. Δεύτερον, συμπεριφορές, το πιο ορατό στοιχείο μιας κουλτούρας, δηλ. τι περιμένει η επιχείρηση από τους εργαζόμενους, σε ατομικό, ομαδικό, και ηγετικό επίπεδο. Και τρίτον, τι βοηθάει και τι εμποδίζει την επιδίωξη αποτελεσμάτων και συμπεριφορών.

Το τελευταίο στοιχείο είναι πολύ κρίσιμο και οι συγγραφείς βλέπουν τέσσερις περιοχές που χρειάζονται προσοχή. Πρώτον, κίνητρα. Τα κίνητρα πρέπει να είναι ξεκάθαρα και να είναι συνδεδεμένα με τα αποτελέσματα. Η αποτυχία δεν πρέπει να οδηγεί σε τιμωρία. Δεύτερον, κανόνες που διαμορφώνουν διαδικασίες παραγωγικής και δημιουργικής δουλειάς. Τρίτον το ανθρώπινο δυναμικό, το σημαντικότερο στοιχείο μιας επιχείρησης. Το πώς το ανθρώπινο δυναμικό προσλαμβάνεται, προάγεται και ανταμοίβεται μπορεί να είναι τεράτιο πλεονέκτημα ή εμπόδιο στην διαμόρφωση της κατάλληλης κουλτούρας. Και τέταρτον, η ηγεσία. Τα ηγετικά στελέχη και η συμπεριφορά τους είναι κρίσιμα στην διαμόρφωση της κουλτούρας. Συμπεριφορά που είναι παράδειγμα προς μίμηση είναι βασικό πλεονέκτημα. Οι συγγραφείς προτείνουν συνεχή πειραματισμό που επιτρέπει στην επιχείρηση να ξέρει τι βοηθάει και τι όχι την διαμόρφωση της κουλτούρας της. Για παράδειγμα μπορεί να επιτραπεί σε μια ομάδα να αποφασίζει και να δρα ανεξάρτητα και χωρίς έγκριση από πάνω για ορισμένα θέματα. Κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε δράση και συμπεριφορά που βελτιώνει την κουλτούρα της.                

[strategy 10.2016]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best