08.2016

bluewave : book reviews

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

οι αυθεντικοί: κινητήρια δύναμη
κριτική βιβλίου του Ζήνου Βογιατζή

Όταν ασχολούμαστε με τις μεγάλες προσωπικότητες του επιχειρηματικού κόσμου, αλλά και του επιστημονικού, καλλιτεχνικού κλπ, προσωπικότητες που έχουν συμβάλλει στο να αλλάξουν τον κόσμο γύρω τους, κατά κανόνα τις βλέπουμε σαν κάποιες μυθικές ηρωικές μορφές. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως είναι απλώς άνθρωποι με όλα τα κουσούρια τους όπως όλοι μας. Όταν τις δει κανείς από κοντά βλέπει ανθρώπους που χρονοτριβούν, δεν παίρνουν ρίσκο, έχουν πολλές κακές ιδέες, έχουν αμφιβολίες και φοβίες, δειλιάζουν και είναι διστακτικοί. Αυτό που τους κάνει επιτυχημένους είναι το ότι πάνε κόντρα στο ρεύμα, μάχονται τον κομφορμισμό, αδιαφορούν για ξεπερασμένες παραδόσεις και αυτό που έχει καταντήσει "κοινή λογική", βλέπουν τον κόσμο διαφορετικά, είναι αυθεντικοί. (Η λέξη original του τίτλου έχει πολλές ερμηνείες στα ελληνικά. Διάλεξα το αυθεντικοί αλλά πιστεύω το ιδιόμορφοι είναι σε πολλά σημεία του βιβλίου πιο κοντά σε αυτό που εννοεί ο συγγραφέας.) Πώς μπορεί λοιπόν να γίνει κανείς αυθεντικός (ή ιδιόμορφος) και τι μπορεί να μάθει από τον τρόπο δράσης τους και σκέψης τέτοτιων ανθρώπων; 

Originals
How Non-Conformists Move The World
By Adam Grant

Viking, 2016


Ο Grant είναι καθηγητής στην επιχειρηματική σχολή Wharton του University of Pennsylvania και εξειδικεύεται σε θέματα μάνατζμεντ ανθρώπινων πόρων και οργανωτικής ψυχολογίας και θεωρείται σημαντικός συγγραφέας σε θέματα κοινωνικών επιστημών. Έχει διατελέσει σύμβουλος διαφόρων γνωστών επιχειρήσεων όπως η Google και Disney, έχει γράψει δύο πολύ επιτυχημένα άλλα βιβλία και αρθρογραφεί στους New York Times πάνω σε κοινωνικά θέματα. Το βιβλίο αυτό προέκυψε από μερικές ιδέες του που ανάπτυξε σε μια διάλεξη TED. Ο Grant χρησιμοποιεί διάφορες μελέτες και έρευνες όχι μόνο από τον επιχειρηματικό στίβο, αλλά και από τον καλλιτεχνικό, τον πολιτικό, και τον αθλητικό και δεκάδες παραδείγματα γνωστών προσωπικοτήτων. Σκοπός του είναι να δώσει πρακτικές συμβουλές σχετικά με αυθεντικές ιδέες που να μπορεί ο οποιοσδήποτε να εφαρμόσει στην δουλειά του και στην ζωή του.

Το βιβλίο χωρίζεται χοντρικά σε τρία μέρη: στο πρώτο αναλύεται το πώς νέες αυθεντικές ιδέες γεννιούνται, ριζώνουν, και καλλιεργούνται σε ατομικό επίπεδο και πώς μπορεί κανείς να διαχειρίζεται το ρίσκο που αναγκαστικά περιέχουν. Στο δεύτερο γίνεται λόγος για το πώς οι ιδέες αυτές κλιμακώνονται, πότε παίρνουν σάρκα και οστά, και πώς οργανώνει κανείς την ομαδική προσπάθεια που χρειάζεται για την υλοποίηση τους. Και το τρίτο μέρος ασχολείται με το πώς συντηρεί κανείς την αυθεντικότητα τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο τόπων δουλειάς. Το βιβλίο έχει 8 κεφάλαια και κάθε ένα αναπτύσσει τις σχετικές ιδέες του Grant. Το κάθε κεφάλαιο αρχίζει με ένα γνωμικό από κάποια γνωστή προσωπικότητα της τέχνης, της επιστήμης, της λογοτεχνίας κλπ (ανάμεσα τους οι Albert Einstein, Nelson Mandela, George Bernard Shaw, κλπ) που κατά κάποιο τρόπο σκιαγραφεί το θέμα του κεφαλαίου. Τα θέματα που καλύπτει είναι:

- το πώς πάει κανείς κόντρα στο ρεύμα και αναλαμβάνει ρίσκο: εδώ η ανακάλυψη του Grant είναι ότι αυτοί με το μικρότερη ανοχή για ρίσκο είναι πολλοί γνωστοί επιχειρηματίες που ίδρυσαν γνωστές επιτυχημένες επιχειρήσεις. Η επιτυχία τους οφείλεται στο ότι είναι προσεκτικοί, έχουν αμφιβολίες και "ψάχνονται" πριν αρχίσουν κάτι. Μια άλλη παρατήρηση είναι ότι όταν είναι κανείς επιτυχημένος σε κάτι δεν είναι αναγκαστικά επιτυχημένος και σε κάτι παρόμοιο.

- το πώς κατεβάζει κανείς καινούργιες ιδέες και καινοτομεί: εδώ το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και αυτοί που θεωρούνται διάνοιες στον τομέα τους όπως πχ ο Einstein και ο Picasso είχαν μόνο λίγες εξαιρετικά καλές ιδέες, και μάλιστα σε μικρά χρονικά διαστήματα, και αμέτρητες μέτριες ή κακές. Με άλλα λόγια πρέπει κανείς να δοκιμάζει συνεχώς και να μην κολλάει σε μερικές ιδέες.

- το πώς πάει κανείς κόντρα σε αυτούς που κάνουν κουμάντο λέγοντας τους τι κάνουν λανθασμένα: Εδώ μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση του Grant είναι ότι στις περισσότερες επιχειρήσεις υπάρχει κάποιος κομφορμισμός του "μεσαίου στάτους". Τα μεσαία στρώματα της ιεραρχίας μιας επιχείρησης είναι τα λιγότερο δημιουργικά και περισσότερο συντηρητικά. Τα χαμηλότερα στρώματα, με νεοπροσληφθέντες και στελέχη που δεν έχουν να χάσουν τίποτα, δημιουργούν πολλές νέες ιδέες. Το ίδιο συμβαίνει και με τα ανώτερα στρώματα στα οποία υπάρχουν ηγετικά στελέχη που έχουν κατακτήσει με το σπαθί τους την θέση τους και μπορούν να πουν και μια κουβέντα παραπάνω εκφράζοντας νέες, τολμηρές απόψεις.

- το πόσο πολύτιμη είναι η χρονοτριβή: για όλους μας η χρονοτριβή και το "άσε, αύριο" είναι κουσούρι. Ο Grant όμως δείχνει ότι πολλοί διάσημοι είχαν αυτό το κουσούρι και ήταν πολύ επιτυχημένοι. Η χρονοτριβή μπορεί να είναι πηγή δημιουργικότητας και παραγωγικότητας. Ο λόγος είναι απλός: όσο πιο πολύ καθυστερεί κανείς να κάνει κάτι τόσο πιο πολύ μπορεί να το σκέφτεται και να εξαλείφει αμφιβολίες και λάθη και με την απειλή της τελικής προθεσμίας να το τελειοποιεί. Η ιστορική περίφημη ομιλία του Martin Luther King στην Ουάσινγκτον το 1963 σχετικά με τα πολιτικά δικαιώματα (γνωστή και ως "I have a dream") και η Τζοκόντα του Davinci είναι δύο γνωστά τέτοια παραδείγματα. Ένα άλλο θέμα που καλύπτει εδώ ο Grant είναι αυτό των πρωτοπόρων στο επιχειρείν και πώς σε πολλούς τομείς οι επιχειρήσεις που επικράτησαν στο τέλος δεν ήταν ούτε ακριβώς πρώτες ούτε δεύτερες αλλά παρακολουθούσαν προσεκτικά από πολύ κοντά τους πρωτοπόρους και τα λάθη τους.

- το πώς οργανώνει τους γύρω του γύρω από μια καινούργια ιδέα, πώς δημιουργεί και συντηρεί συμμαχίες ιδιαίτερα με άλλους αυθεντικούς, πώς συνεργάζεται με αντιπάλους, και πώς διατηρεί τις λεπτές ισορροπίες μεταξύ ιδανικών και ρεαλισμού.

- το πώς η οικογένεια και η ανατροφή παίζει μεγάλο ρόλο στην δημιουργία αυθεντικών ιδεών και πώς το ίδιο συμβαίνει και σε επιχειρήσεις με μέντορες.

- το πώς μπορεί κανείς να αποφεύγει την νοοτροπία της αγέλης και της ομοιομορφίας στην σκέψη (groupthink), τόσο επικίνδυνα παντού αλλά ιδίως στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Ο Grant συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του στην εταιρική κουλτούρα που συχνά μπορεί να γίνει αυτοσκοπός και μπούμερανγκ δημιουργώντας κομφορμιστές. Ο Grant συνιστά διαφάνεια και διαφωνία και προσλήψεις με κριτήριο την ανεξάρτητη σκέψη και όχι το πόσο ένα στέλεχος μπορεί να ταιριάζει στην εταιρική κουλτούρα.

- το πώς μπορεί κανείς να ταράζει τα νερά χωρίς να δημιουργεί τρικυμίες: όλες οι αυθεντικές ιδέες δημιουργούν άγχη, φόβους, απάθεια, αντίδραση, αντικρουόμενα αισθήματα. Η επικράτηση τους απαιτεί υπομονή και επιμονή. Όπως χαρακτηριστικά λέει ο Grant το να γίνεις αυθεντικός δεν είναι κάποια εύκολη επιδίωξη της ευτυχίας, αλλά μας δίνει την δυνατότητα της ευτυχίας της επιδίωξης.

Το τελευταίο μέρος του βιβλίου έχει έναν αυτοδιαγνωστικό ερωτηματολόγιο για άτομα, στελέχη σε ηγετικές θέσεις και ομάδες και έναν οδηγό για το πώς μπορούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες για αυθεντικές ιδέες.

Τα παραδείγματα του Grant, από τεράστια ποικιλία τομέων και καταστάσεων, είναι πραγματική απόλαυση. Το ίδιο και η ανάλυση τους. Αυθεντικός ο ίδιος, πάει κόντρα σε διάφορες κοινές λογικές για να μας αποκαλύψει το πώς πραγματικά δουλεύουν οι αυθεντικοί και μας δίνει άμεσα εφαρμόσιμους τρόπους για να τους μιμηθούμε. Αν και το βιβλίο αυτό δεν είναι ένα επιχειρηματικό βιβλίο με την στενή τεχνική έννοια είναι ίσως πολύ χρησιμότερο από πολλά τέτοια βιβλία, άσχετα της θέσης ή του κλάδου του αναγνώστη. Είναι επίσης χρήσιμο σε οποιονδήποτε. Οι αυθεντικές ιδέες, η καλλιέργεια τους, η εξάπλωση τους είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίες ιδιαίτερα στο επιχειρείν αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο τομέα.

[book reviews 08.2016]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best