02.2016

bluewave : finance

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

μετρητά: σε ύψη ρεκόρ για αμερικανικές επιχειρήσεις

Τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύ συζήτηση στις ΗΠΑ σχετικά με τα μετρητά που έχουν συσσωρευθεί από αμερικανικές επιχειρήσεις. Είναι κάτι που άρχισε την δεκαετία του 2000 και εντάθηκε με την κρίση του 2008. Τα τελευταία δύο χρόνια, με την κερδοφορία των αμερικανικών επιχειρήσεων υψηλή, τα μετρητά αυτά έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ, σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, αν και ως ποσοστό του τζίρου τους δεν είναι πολύ υψηλότερα του συνηθισμένου. Τα επίπεδα είναι τέτοια ώστε επιχειρήσεις με μεγάλα αποθέματα (όπως πχ επιχειρήσεις τεχνολογίας) μπορούν εύκολα να εξαγοράσουν γνωστά μεγάλα αξιόπιστα κερδοφόρα ονόματα της αμερικανικής οικονομίας. Το θέμα έχει πολιτικοποιηθεί στην προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ καθώς η επένδυση ποσών του επιπέδου αυτού σε εξοπλισμό και προσωπικό μπορεί να είναι μια μεγάλη τονωτική ένεση για την αμερικανική οικονομία.

Η συσσώρευση μετρητών είναι συνηθισμένη στο χρηματοοικονομικό μάνατζμεντ και, πέρα από τις τρέχουσες συναλλαγές της επιχείρησης, σκοπός της είναι να υπάρχει κάποια ρευστότητα σε περιόδους ανάγκης και δυνατότητα εκμετάλλευσης επενδυτικών ευκαιριών. Το θέμα των μεγάλων αποθεμάτων έχει αναλυθεί τελευταία από πολλούς. Ο Adam Davidson προσπαθεί να εμβαθύνει στο φαινόμενο αυτό με ένα άρθρο του στους New York Times της 20.1.2016. Ένα ποσοστό των αποθεμάτων αυτών βρίσκεται εκτός ΗΠΑ σε επιχειρήσεις με παγκόσμια δραστηριότητα. Σύμφωνα με τον αμερικανικό νόμο, και σε αντίθεση με την φορολογική νομοθεσία άλλων χωρών, τα κέρδη αμερικανικών επιχειρήσεων φορολογούνται στις ΗΠΑ ανεξάρτητα από το αν έχουν ήδη φορολογηθεί σε άλλες χώρες. Έτσι πολλές επιχειρήσεις (με πρώτη και καλύτερη την Apple) "κρύβουν'" τα μετρητά τους σε θυγατρικές για λόγους φοροαποφυγής (είναι επίσης ένα θέμα που έχει πολιτικοποιηθεί στην προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ). Ένα άλλος λόγος είναι ότι τα μεγάλα αποθέματα αποθαρρύνουν ανταγωνιστές από το να συναγωνίζονται για την εξαγορά μικρότερων επιχειρήσεων κάνοντας έτσι τις εξαγορές αυτές ευκολότερες και φθηνότερες. Ένας άλλος λόγος είναι η ελευθερία κινήσεων στην εξαγορά επιχειρήσεων, αν και δεν έχει παρατηρηθεί αύξηση στον τομέα αυτό. Τέλος, ένας άλλος λόγος είναι το ότι η οικονομική κρίση του 2008 έχει κάνει όλους πιο προσεκτικούς στην συσσώρευση μετρητών για περιόδους ισχνών αγελάδων. Αλλά όλα αυτά συνολικά δεν εξηγούν τα τεράστια αποθέματα.

Οι περί τα χρηματοοικονομικά οικονομολόγοι που παρακολουθούν το θέμα έχουν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα: το ένα πιστεύει σε μια παλιά θεωρία ότι δηλαδή τα μεγάλα αποθέματα μετρητών είναι σημάδι ότι κάτι δεν πάει καλά με την επιχείρηση ή με τον κλάδο της που δεν είναι ακόμα γνωστό αλλά βέβαια είναι γνωστό στους μάνατζερ της επιχείρησης. Είναι επίσης σημάδι ότι οι μάνατζερ έχουν πάρει κάποιες κακές αποφάσεις που όταν έλθουν στο φώς τα μετρητά θα τους βοηθήσουν να απαλύνουν τις επιπτώσεις τους στην επιχείρηση. Στο αντίθετο στρατόπεδο υπάρχουν αυτοί που αποκλείουν το ότι οι αγορές θα επέτρεπαν σε μάνατζερ οποιασδήποτε επιχείρησης να κρατάνε μεγάλα αποθέματα μετρητών χωρίς να δημιουργούν σοβαρές απορίες. Σχετικές έρευνες έχουν δείξει ότι και οι δύο θεωρίες είναι εν μέρει σωστές.

Ανάλογα με τον κλάδο τα αποθέματα μετρητών αποτιμούνται διαφορετικά. Για παράδειγμα, τα μετρητά επιχειρήσεων ψυχαγωγίας και επιχειρήσεων αεροβιομηχανίας αποτιμούνται σε 40% της αξίας τους, δηλ. τα αποθέματα τους σηματοδοτούν προβλήματα. Αντίθετα τα μετρητά επιχειρήσεων τεχνολογίας και επιχειρήσεων φαρμακοβιομηχανίας αποτιμούνται σε 200% και 150% αντίστοιχα. Οι επενδυτές θεωρούν ότι τα μετρητά στις επιχειρήσεις αυτές μπορούν να επενδυθούν καλύτερα απ' ότι από τους ίδιους και έτσι είναι πολυτιμότερα στα χέρια των επιχειρήσεων. Έτσι η εξήγηση για το φαινόμενο της μεγάλης συσσώρευσης είναι το ότι πολλοί μάνατζερ και επενδυτές σε κλάδους όπως η τεχνολογία πιστεύουν ότι κάτι σημαντικό πρόκειται να συμβεί και ότι οι επιχειρήσεις αυτές θα είναι σε καλύτερη θέση να το εκμεταλλευτούν. Ίσως να βρισκόμαστε σε κάποιο νέο σημείο καμπής στην οικονομία και τα μετρητά είναι σύμπτωμα της ετοιμότητας διαφόρων επιχειρήσεων να το εκμεταλλευτούν.

Άλλοι αναλυτές έχουν δει το θέμα διαφορετικά. Σύμφωνα με το περιοδικό Business Insider της 11.6.2015 και το Forbes της 15.6.2015, σχεδόν τα μισά από τα μετρητά αυτά, περίπου 48%, είναι υπόθεση μόνο του 1% των κορυφαίων επιχειρήσεων. Το 35% είναι υπόθεση 10 κορυφαίων επιχειρήσεων με 3 από αυτές (Apple, Microsoft, Google) να έχουν 19% των συνολικών αποθεμάτων. Μάλιστα χωρίς το 1% των κορυφαίων επιχειρήσεων τα αποθέματα μετρητών θα είχαν μειωθεί. Με άλλα λόγια το θέμα των μετρητών δεν αφορά την μεγάλη πλειοψηφία των αμερικανικών επιχειρήσεων, για τις οποίες μάλιστα υπάρχει άλλο πρόβλημα. Τα τελευταία χρόνια με τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια έχουν δανειστεί σε υψηλά επίπεδα με αποτέλεσμα το χρέος τους να είναι περίπου 6πλάσιο των αποθεμάτων μετρητών, ένα σχετικά υψηλό επίπεδο. Έτσι κάποια νέα ύφεση ή άνοδος των επιτοκίων θα τους δημιουργήσει πολλά προβλήματα. Μόνο η μικρή μειοψηφία θα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση.

Ένα άλλο θέμα που σχετίζεται με μετρητά είναι η πολιτική μερισμάτων. Κατά κανόνα η τακτική διανομή μερισμάτων από μια επιχείρηση είναι ένδειξη οικονομικής υγείας, ιδιαίτερα υγιούς ροής μετρητών, και καλού, σταθερού μάνατζμεντ και επιβραβεύεται από τις αγορές. Με την κρίση του 2008 πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις, μεταξύ τους πολλά γνωστά ονόματα, μείωσαν ή έκοψαν εντελώς τα μερίσματα τους που διένειμαν επί δεκατίες. Με την ανάκαμψη της οικονομίας η διανομή μερισμάτων επανήλθε στα προηγούμενα επίπεδα και διάφορες επιχειρήσεις χρησιμοποίησαν επίσης τα κέρδη και μετρητά τους για την επαναγορά (buyback) των μετοχών τους. Να σημειωθεί ότι αν και στην πράξη η χρήση μετρητών για μερίσματα ή επαναγορά μετοχών δεν έχει διαφορά, οι επενδυτές επικροτούν τα μερίσματα περισσότερο. Τώρα η πρακτική αυτή έχει αρχίσει πάλι να αντιστρέφεται. Σύμφωνα με τους New York Times της 13.2.2016 ο αριθμός των επιχειρήσεων που πρόκειται να κόψουν μερίσματα και επαναγορές έχει αρχίσει να αυξάνει τα τελευταία δύο χρόνια με σκοπό την εξοικονόμηση μετρητών. Οι λόγοι δεν είναι ακόμα σαφείς. Ίσως είναι σημάδι βαθύτερων προβλημάτων ή απλώς συνετού μάνατζμεντ.

Πολλές φορές στο χρηματοοικονομικό μάνατζμεντ ορισμένες εξελίξεις και πρακτικές τραβάνε την προσοχή αλλά απαιτούν βαθύτερη ανάλυση καθώς μπορεί να μην οδηγούν σε γενικότερα συμπεράσματα. Για τις επιχειρήσεις με τα μεγάλα αποθέματα μετρητών το προσωρινό κόστος των μετρητών αυτών λόγω των χαμηλών επιτοκίων μπορεί να αντισταθμιστεί με νέες ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν στο μέλλον. Για παράδειγμα, τόσο η Apple όσο και η Google έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον να ανακατευτούν στην αυτοκινητοβιομηχανία, κλάδο που απαιτεί τεράστιες επενδύσεις. Αλλά για τις επιχειρήσεις με μεγάλο χρέος ή σε κλάδους με προβλήματα (όπως πχ ενέργεια) το άμεσο μέλλον μπορεί να είναι προβληματικό.

[finance 02.2016]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best