11.2014

bluewave : commentary

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

παράλληλα σύμπαντα: αγοραία
ένα περιστασιακό σχόλιο του Ζήνου Βογιατζή

σύμπαν 1ο: τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύ κουβέντα σχετικά με κάποια νέα οικονομία που έχει αρχίσει να εμφανίζεται, την λεγόμενη οικονομία της κοινότητας (sharing economy, ζητώ συγγνώμη αλλά μπορεί να υπάρχει κάποιος πιο δόκιμος όρος) με αιχμές του δόρατος την Airbnb και την Uber (και την Lyft) στις ενοικιάσεις δωματίων και αυτοκινήτων αντίστοιχα, δύο υπηρεσίες που προέκυψαν και λειτουργούν μέσω σχετικών app. Και οι δύο υπηρεσίες, κυρίως η δεύτερη, έχουν φέρει μεγάλη αναστάτωση παγκόσμια τόσο στην συμπαθή τάξη των ταξιτζήδων (η άδεια ταξί στην Νέα Υόρκη, μια από τις πολυτιμότερες, είναι πεσμένη κατά 17% τον τελευταίο χρόνο) όσο και στον ξενοδοχειακό κλάδο. Η Airbnb το φθινόπωρο του 2014 ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει υπηρεσίες σε όσους ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους τουλάχιστον στις ΗΠΑ. Το τμήμα αυτό της αγοράς είναι από τα πλέον επικερδή για τα ξενοδοχεία.

Η οικονομία της κοινότητας μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις γιατί έχει ως βασικό χαρακτηριστικό ότι ό καθένας μπορεί να νοικιάσει για όσο χρόνο θέλει οποιοδήποτε παραγωγικό στοιχείο. Βέβαια εδώ και πολλά χρόνια το leasing είναι βασικό σε όλες τις σύγχρονες οικονομίες αλλά εδώ πρόκειται για κάποια εντελώς άλλη κλίμακα με εκδημοκρατισμένη πρόσβαση. Και μιλάμε για χρήση πόρων που θα έμεναν ανεκμετάλλευτοι. Είναι άγνωστο σε αυτό το σημείο αν όντως θα προκύψει κάποια καινούργια οικονομία και αν όλα αυτά δεν είναι απλώς αποκύημα της οικονομικής κρίσης που έκανε πολλούς να καταφύγουν στις ενοικιάσεις δωματίων και σε άλλους να κάνουν τους ταξιτζήδες μερικής απασχόλησης.

Σε ένα άλλο τομέα η γνωστή παντού πλέον διαδικτυακή Νetflix που είχε αρχίσει με την ενοικίαση και με την αποστολή DVD ταχυδρομικώς, έχει αρχίσει τα τελευταία χρόνια να διανέμει στους συνδρομητές της ταινίες και τηλεοπτικά προγράμματα αποκλειστικά στο διαδίκτυο. Τα τελευταία 2-3 χρόνια μάλιστα άρχισε να παράγει τις δικές της πολυβραβευμένες τηλεοπτικές σειρές. Με άλλα λόγια έχει γίνει στούντιο παραγωγής και διανομής αναστατώνοντας τον κλάδο αυτό. Το φθινόπωρο του 2014 ανακοίνωσε ότι έχει στα σκαριά και μια καινούργια ταινία της οποίας η πρώτη προβολή θα γίνει στο διαδίκτυο και όχι σε αίθουσες προβολής, αναστατώνοντας και την διανομή ταινιών πρώτης προβολής. Την ίδια πορεία έχει ακολουθήσει και η επίσης γνωστή Amazon που μαζί με την Netflix και μερικές άλλες διαδικτυακές επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να κλέβουν την παράσταση κυριολεκτικά από τα μεγάλα ιστορικά αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα.

Το λεγόμενο "διαδίκτυο των πραγμάτων" (the Internet of things) συνδέει τον φυσικό κόσμο μέσω του διαδικτύου και έχει την δυνατότητα όχι απλώς να βελτιώσει αλλά να ανατρέψει εκ βάθρων υπάρχουσες διαδικασίες στην βιομηχανία, την ενέργεια, την υγεία, τις μεταφορές. Είναι μερικά παραδείγματα του πώς η τεχνολογία, και κυρίως τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα και η αμεσότητα της πρόσβασης στο διαδίκτυο, με φαντασία και δημιουργικότητα έχει αρχίσει να φέρνει το πάνω κάτω παντού.

σύμπαν 2ο: οι εξελίξεις αυτές στις ΗΠΑ έχουν και την άλλη λιγότερο σοβαρή πλευρά τους. Το λεγόμενο Web 2.0, με βασικό χαρακτηριστικό τα κοινωνικά μέσα, έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια την δική του φούσκα με διάφορους νεοδισεκατομμυριούχους που με τη σειρά τους την έχουν φουσκώσει ακόμα περισσότερο. Η Facebook έχει κάνει εξαγορές του ύψους του ΑΕΠ του Μπαχρέιν, πληρώνοντας πχ το 2012 1 δισ. δολ. για την Instagram, μια επιχείρηση με μια χούφτα εργαζομένων. Ο ίδιος ο ιδρυτής της Mark Zuckerberg σε ένα συνέδριο παραδέχτηκε ότι δεν έχει ιδέα πώς να εκμεταλλευθεί οικονομικά ένα άλλο απόκτημα του, την Whatsapp που του κόστισε κάπου 19 δισ. δολ. το 2014.

Το καλοκαίρι 2014 το υπ αριθμόν 1 app κοινωνικής δικτύωσης και τέταρτο στην γενική κατάταξη ήταν το Υο, μια ηλίθια ιδέα σύμφωνα με τον ίδιο τον δημιουργό της. Η Υο στέλνει ένα text μήνυμα, το Υο, δύο γράμματα σε κάποιον. Απέκτησε πολύ γρήγορα εκατομμύρια χρήστες (μεταξύ τους και την επίσημη οργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου). Βρήκε πολύ γρήγορα χρηματοδότηση 1,5 εκατομμύρια δολ. και η αξία της εκτιμήθηκε σε 10 εκατομμύρια δολ!!. Το φθινόπωρο 2014 είχε εξαφανιστεί στον απέραντο ωκεανό των app.

Να σημειωθεί ότι η οικονομική χρησιμότητα των κοινωνικών μέσων ακόμα αναζητείται. Υποτίθεται ότι θα ήταν η διαφήμιση, η καλύτερα στοχευμένη, εστιασμένη διαφήμιση. Αλλά προς το παρόν υπάρχουν πολλά εκατομμύρια χρηστών που προφανώς για ορισμένους είναι κάτι σπουδαίο και αρκετό. Ο Ries πολύ εύστοχα ονομάζει κάτι τέτοια επιφανειακά στοιχεία τα αριθμητικά στοιχεία της ματαιοδοξίας (vanity metrics).

Πέρα από τους δισεκατομμυριούχους του κλάδου, μια άλλη κινητήρια δύναμη είναι οι λεγόμενοι venture capitalists (VC), ιδιωτικές εταιρίες επενδύσεων μεγάλου ρίσκου. Συνήθως ευδοκιμούν στην περίφημη Κοιλάδα του Πυριτίου (η σιλικόνη είναι αυτή που μεγαλώνει τα βυζιά, με το συμπάθιο...) αλλά και σε άλλες αναπτυγμένες οικονομίες. Οι VC επενδύουν τον τελευταίο καιρό τεράστια ποσά χωρίς λόγο και αιτία. Δύο σοβαροί VC με μεγάλη εμπειρία και με γνωστές επιτυχημένες τεχνολογίες στο ενεργητικό τους, ο Bill Gurley και ο Marc Andreessen, έχουν αρχίσει τελευταία να ενοχλούνται δημόσια με άρθρα και δηλώσεις τους στην Wall Street Journal της 15.9.2014 και 2.11.2014. Αντιδρούν στο ότι πολύ χρήμα πέφτει σε χλωμές ιδέες με μεγάλο ρίσκο δημιουργώντας κάποια φούσκα χειρότερη από το 1999. Όπως δηλώνει ένας καθηγητής της επιχειρηματικής σχολής Wharton του University of Pennsylvania στο περιοδικό Knowledge@Wharton στις 10.11.2014 "η Κοιλάδα του Πυριτίου κολυμπάει στο χρήμα. Αν είσαι ιδρυτής μιας εταιρίας δεν χρειάζεται να έχεις κάποια βιώσιμη ιδέα. Απλώς πρέπει να την πουλήσεις πειστικά". Ανησυχούν επίσης για τις υπερβολικά μεγάλες εκτιμήσεις της αξίας των επιχειρήσεων που χρηματοδοτούνται που πέρα από την φούσκα που δημιουργούν κάνουν πολύ δύσκολη την εκτίμηση σοβαρών προτάσεων. Επίσης τον τελευταίο καιρό πολύ χρήμα ξοδεύεται αδικαιολόγητα από διάφορα startup που έχουν χρηματοδοτηθεί αδικαιολόγητα και υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι όταν οι ρυθμοί που startup "καίνε" μετρητά είναι μεγάλοι συνήθως αποτυγχάνουν. Άλλα startup βάζουν τα λεφτά στην τράπεζα γιατί περιμένουν την φούσκα να σκάσει.

Όλα αυτά έχουν διακωμωδηθεί ανελέητα στην καινούργια τηλεοπτική σειρά του αμερικανικού δικτύου ΗΒΟ Silicon Valley με πρωταγωνιστή ένα startup με μια απίθανη ιδέα. Στο τελευταίο επεισόδιο της πρώτης σαιζόν συμμετέχει ως κομπάρσος και ένας πραγματικός VC που όταν συναντά τον ιδρυτή του startup του λέει ενθουσιασμένος "δεν έχω ιδέα του τι κάνετε αλλά θέλω να επενδύσω"... Σε μια άλλη σκηνή κάποιος εξηγεί πώς ένας από τους δισεκατομμυριούχους στην σειρά βλέπει τις επενδύσεις του σε startup: είναι σαν τα αυγά της θαλάσσιας χελώνας, που πρέπει να κάνει και να εκκολάψει χιλιάδες αυγά στην άμμο, γιατί μόνο μερικά από τα χελωνάκια θα φτάσουν ποτέ στην θάλασσα". Μια γλαφυρή περιγραφή των πολύ μικρών ποσοστών επιτυχίας των επενδύσεων αυτών που αναγκάζει τους VC να επενδύουν σε οτιδήποτε.

σύμπαν 3ο (και το λουρί της μάνας): τον τελευταίο καιρό ο όρος startup έχει γίνει πολύ της μόδας και στα καθ' ημάς, πιο χρησιμοποιημένος και από τη λέξη τρόικα. Μέρα δεν περνάει που να μην υπάρχει κάποια είδηση στον τύπο για startup, φεστιβάλ startup, σαφάρι startup, ακόμα και εκδηλώσεις startup του Δήμου Αθηναίων (και εκκολαπτήρια, η χώρα είναι σαν ένα απέραντο ορνιθοτροφείο). Στην Ελλάδα η απόσταση μεταξύ startup και standup είναι μηδαμινή. Στις φωτογραφίες οι σχετικοί νέοι, οι μεγάλες οθόνες PC, οι ασπροπίνακες με τους πολύχρωμους μαρκαδόρους επί των οποίων κάποιο επείγον πρόβλημα της ανθρωπότητας επιλύεται, ενίοτε πειρατικές σημαίες, οι απαραίτητες αίθουσες νηπιαγωγείου για ενήλικους. Και, τι άλλο παρά κάποια app, να φάνε και οι κότες, κατά κανόνα παραλλαγές σε κάποιο θέμα που έχει ήδη προ πολλού καλυφθεί από την Yelp.

Ανάμεσα στους νέους αυτούς και κάποιος 50άρης (κατά τον λαϊκό φιλόσοφο Γ. Ζαμπέτα ένας νέος της εποχής...) ιδρυτής ενός startup σχετικά με τα ταξί, ονόματι Νίκος Δρανδάκης (Nikos Drandakis). Εμφανίστηκε σε ένα άρθρο της διεθνούς έκδοσης των New York Times μαζί με άλλους που άρχισαν επιχειρήσεις μέσα στην κρίση (τα πλεονεκτήματα του να στήσει κανείς μια επιχείρηση σε μια κρίση τα είδαμε το 2009) και σε μια συνέντευξη του στο κατά τα άλλα σοβαρό περιοδικό BusinessWeek όπου και δίνει ρεσιτάλ μαζί με πόζες στον φακό που κάνουν το πάλαι ποτέ vogueing της Madonna να ωχριά.

Πριν προχωρήσω full disclosure όπως λένε και εδώ στις ΗΠΑ που επιβάλλει η σχετική δεοντολογία. Το γραφείο μας συνεργάστηκε με τον εν λόγω "επιχειρηματία", τον αδελφό του και έναν συνεταίρο τους την περίοδο 2000-01. Εκπόνησε το επιχειρηματικό σχέδιο για μια επιχείρηση που αναφέρεται στο άρθρο του BusinessWeek και με το οποίο αναζητούσε χρηματοδότηση κυρίως από VC στην Αγγλία. Το όνομα της ήταν Suppline και θα ήταν ένα portal για τις προμήθειες ξενοδοχείων. Λέω θα ήταν γιατί η επιχείρηση αυτή ήταν απλώς στα χαρτιά, ήταν 1-2 ιστοσελίδες.

Ένα ανθολόγιο από την συνέντευξη:
- Ο "επιχειρηματίας" είχε στο παρελθόν κάποια επιχείρηση κατασκευής αθλητικών ειδών. Κατά την σύνταξη του επιχειρηματικού σχεδίου της Suppline απέκρυψε εντελώς και επιμελώς το γεγονός ότι την είχε οδηγήσει σε χρεοκοπία. Βέβαια είναι δικαίωμα του καθενός να προστατεύσει τα περιουσιακά του στοιχεία με κάθε νόμιμο τρόπο. Αναρωτιέμαι όμως πόσοι εργαζόμενοι πετάχτηκαν στον δρόμο για να παίζει κάποιος τον επιχειρηματία της νέας οικονομίας.
- Στον ιστότοπο της επιχείρησης, και την ίδια ώρα που αναζητούσε χρηματοδότηση, ο "επιχειρηματίας" ισχυριζόταν ότι εταιρίες όπως η Dell και η ΗΡ ήταν ήδη πελάτες- προμηθευτές (η συνεργασία μας μαζί του σταμάτησε πάραυτα στο σημείο αυτό). Δεν είχε γίνει καμία απολύτως προσπάθεια προσέγγισης ξενοδοχείων και προμηθευτών. Μόνο μεγάλη επιμονή στην απόκτηση χρηματοδότησης.
- Ο "επιχειρηματίας" στο άρθρο του BusinessWeek αυτοανακηρύσσεται software engineer and developer. Φαίνεται ότι το Πανεπιστήμιο της Ζωής άρχισε να απονέμει και "διπλώματα" πληροφορικής πλέον. Μα θα μου πείτε εδώ υπήρχε "γιατρός" διευθυντής κοτζάμ νοσοκομείου για χρόνια και υπάρχουν χιλιάδες διορισμένοι στο δημόσιο με "διπλώματα", στον appατζή κόλλησες; Σωστά.
- Ο "επιχειρηματίας" σε κάποιο σημείο ξαφνικά δημιούργησε την εντύπωση ότι το γραφείο μας είναι φιλανθρωπικό ίδρυμα και παρέχει υπηρεσίες δωρεάν... Taxibeat είπατε; Μάλλον Deadbeat για να χρησιμοποιήσω της αμερικανική καθομιλουμένη...
- Ύστερα από μερικά χρόνια ο ίδιος "επιχειρηματίας" εμφανιζόταν στις σελίδες του Βήματος παριστάνοντας τον σύμβουλο επιχειρήσεων(!!!) με ένα άρθρο περί κοινωνικών μέσων γεμάτο κοινοτοπίες.

Μα θα μου πείτε του έδωσαν τόσα εκατομμύρια οι VC. Σας παραπέμπω στο σύμπαν 2ο παραπάνω. Μου είναι αδύνατο με την κοινή λογική να αξιολογήσω οικονομικά το ότι όταν βρίσκομαι σε μια μπόρα ψάχνοντας για ταξί το έξυπνο τηλέφωνο μου ή οι γνώμες άλλων σχετικά με το τι κυκλοφορεί στην πιάτσα θα μου είναι πολύ χρήσιμες. Ούτε γιατί μια υπηρεσία που δεν είναι διαφοροποιημένη χρειάζεται αξιολογήσεις. Η επιχείρηση πουλάει σε διάφορες χώρες. Σίγουρα κάτι αξιέπαινο. Αλλά όταν βλέπω ότι πουλάει στο Περού όπου το κατά κεφαλή εισόδημα είναι περίπου 5 έξυπνα τηλέφωνα μου έρχονται στο νου πάλι τα αριθμητικά στοιχεία της ματαιοδοξίας του Ries.

Διαπιστώνεται στο άρθρο του BusinessWeek ότι στην Ελλάδα υπάρχει κάποια κουλτούρα που δεν ανέχεται την αποτυχία (!!!) - ζητώ συγγνώμη για την κατάχρηση θαυμαστικών - ένα ακόμα εμπόδιο που βρήκε μπροστά του και ξεπέρασε ο "επιχειρηματίας". Όλο το παραπάνω μπάχαλο έγινε δια μαγείας προσόν. Φαίνεται ότι πέρα από έθνος ανάδελφον είμεθα και έθνος τελειομανές που δεν ανέχεται μύγα στο σπαθί της τελειότητας του. Δείτε για παράδειγμα τις δύο διαμαντόπετρες στο δαχτυλίδι της τελειότητας αυτής, την υγεία και την παιδεία. Εντελώς συμπτωματικά τις μέρες εκείνες, καθώς είχε αρχίσει να γίνεται μνεία κάποιου μπάρμπα για την Προεδρία της Δημοκρατίας, η Καθημερινή είχε ένα νοστιμότατο σχόλιο σχετικά με διάφορους πρώην αποτυχημένους πολιτικούς που ανέβηκαν στα ύπατα αξιώματα της πολιτείας - Κ. Μητσοτάκης, Κ. Στεφανόπουλος, Α. Σαμαράς μεταξύ τους. Τέτοια έλλειψη ανοχής στους αποτυχημένους! Και εκείνες τις μέρες το θέμα της επικαιρότητας ήταν οι αιώνιοι φοιτητές. Και δεν είχε ακόμα πιάσει μπόρα στην Αττική...

Το θέμα αυτό της αποτυχίας έχει πάρει την δική του ζωή, που άρχισε με το σλόγκαν της Κοιλάδας του Πυριτίου "fail often, fail fast" που έχει να κάνει με το ότι πρέπει κανείς να δοκιμάζει πολλά σκάρτα για να βρει μερικά καλά όπως είδαμε στο σύμπαν 2ο.  Έχουν γραφτεί πολλά πάνω στο θέμα και έχει δημιουργηθεί μέχρι και ένα σχετικό συνέδριο (FailCon) που περιοδεύει ανά τον κόσμο. Το να μην φοβάται κανείς την αποτυχία, το να δοκιμάζει συνέχεια και να βάζει στην άκρη τις αποτυχίες είναι θετικό γιατί βοηθάει την οικονομία με καινοτομίες και βοηθάει στην αποδοτικότερη χρήση πόρων. Αλλά έχει και τα όρια του και σε επίπεδο επιχείρησης είναι κάτι διαφορετικό. Ο James Surowiecki, ο πάντα εύστοχος και διορατικός οικονομικός σχολιογράφος του περιοδικού New Yorker, σε ένα εξαιρετικό άρθρο του στις 19.5.2014 διαπραγματεύεται το θέμα αυτό. Ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται κάποια εικόνα της αποτυχίας με πραγματικά στοιχεία από την πράξη στις ΗΠΑ και την Γερμανία. Κάπου 80% αυτών που έχουν αποτύχει στο παρελθόν θα αποτύχουν και στο μέλλον. Ιδρυτές startup που έχουν αποτύχει στο παρελθόν έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες αποτυχίας στο μέλλον σε σύγκριση με έντελώς άπειρους ιδρυτές.

Δυό λόγια και για το θέμα των app, που έχει γίνει το Άγιο Δισκοπότηρο όλων όσοι ονειρεύονται την e-αρπαχτή ή μάλλον την i-αρπαχτή. Είναι πολύ λίγες οι επιτυχίες. Και είναι αυτές που παρέχουν κάποια νέα ή βελτιωμένη υπηρεσία, που καλύπτουν κάποια ανάγκη ή επιθυμία, που επιλύουν κάποιο πρόβλημα. Είναι αυτές που προσθέτουν κάποια πραγματική αξία για τον χρήστη, το μόνο Άγιο Δισκοπότηρο στο επιχειρείν. Ζωή να 'χουμε έχουμε πολλά προβλήματα και μάλιστα τριτοκοσμικής φύσης που μπορούν να επιλυθούν με τις νέες τεχνολογίες και να έχουν ευρύτερες εφαρμογές. Τα ταξί δεν συμπεριλαμβάνονται σε αυτά. Ένα σύντομο reality check λοιπόν. Υπενθυμίζω την τεράστια σημασία των 5 ανταγωνιστικών δυνάμεων στο στρατηγικό μάνατζμεντ: μια επιχείρηση για είναι κερδοφόρα ιδανικά πρέπει να είναι σε ένα κλάδο με χλωμό ανταγωνισμό, μεγάλους φραγμούς εισόδου από νέες επιχειρήσεις, ανίσχυρους πελάτες και προμηθευτές, με κακά υποκατάστατα προϊίοντα. Τα app είναι ακριβώς το αντίθετο, εφ' όλης της ύλης, και ιδιαίτερα στο ότι ο οποιοσδήποτε μπορεί να μπει στον κλάδο και να φτιάξει ένα app (υπάρχουν ακόμα και app που σου δείχνουν πώς να φτιάχνεις app). Σύμφωνα με το περιοδικό Forbes της 10.8.2013 υπάρχουν κάπου 2,2 εκατομμύρια app συνολικά και το μέσο εισόδημα ανά app είναι περίπου $0.05. Κάπου 5% των app κάνουν 95% του συνολικού τζίρου. Δεν είναι τυχαίο που ένας πραγματικός προγραμματιστής με ένα επιτυχημένο app δηλώνει στους New York Times της 8.11.2014 ότι παρά το ότι είχε πουλήσει 1,4 εκατομμύρια download η επιχείρηση του απέτυχε. "Είναι παράξενο που ένα φαινομενικά επιτυχημένο προϊόν μπορεί να αποτύχει αλλά συμβαίνει συνεχώς". Ένας αναλυτής του κλάδου δηλώνει στο περιοδικό Forbes της 13.1.2014 ότι όσοι ονειρεύονται πλούτη θα απογοητευθούν, ιδιαίτερα καθώς ο ανταγωνισμός θα ενταθεί.

Για να επιστρέψουμε στα καθ' ημάς, το λυπηρό είναι ότι αυτό το είδος "επιχειρηματία" τραβάει την προσοχή σε μια καμπή που η επιχειρηματικότητα είναι θέμα οικονομικής ζωής και θανάτου. Και είμαι σίγουρος ότι μου έχουν διαφύγει και άλλοι διθύραμβοι. Ένας τακτικός σχολιογράφος του Βήματος, που γράφει με εντυπωσιακή ασχετοσύνη επί παντός οικονομικού και επιχειρηματκού θέματος, έγραψε ολόκληρο πόνημα περί επιχειρηματικότητας στις 25.9.2014 με θέμα χρειαζόμαστε λιγότερα σουβλατζίδικα και περισσότερα Taxibeat. Αν η επιλογή είναι μεταξύ ντονέρ και επιχειρηματικής αλητείας θα προτιμήσω το πρώτο. Για όσους βλέπουν τα πράγματα κάπως σοβαρότερα, στις 13.11.2014 ο Τάκης Θεοδωρόπουλος της Καθημερινής σε ένα εξαιρετικό σχόλιο του ψηλάφισε το θέμα της νεοελληνικής επιχειρηματικότητας από άποψη μορφωτικού και πολιτισμικού επιπέδου, από άποψη ήθους. Δεν μας λείπει το επιχειρηματικό πνεύμα, είμαστε δεύτεροι σε ποσοστό αυτοαπασχολούμενων στις χώρες τοου ΟΟΣΑ, αλλά κάτι άλλο.

Για όσους πιστεύουν ότι γυρίσαμε στην κανονικότητα εγώ νομίζω ότι δεν την είχαμε εγκαταλείψει ποτέ. Και όπως διαμορφώνονται τα πράγματα μόνο ένα θαύμα μας σώζει, αν ας πούμε, ο Θεός της Ελλάδας τοποθέτησε τον Ναζωραίο στον περιώνυμο τάφο της Αμφίπολης...

___________


Η ύπαρξη και άλλων συμπάντων, πέρα από αυτό στο οποίο ζούμε, δεν είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη, αλλά εικάζεται ότι στα σύμπαντα αυτά οι νόμοι της φυσικής δεν ισχύουν όπως τους ξέρουμε, πχ κάτι που εκτοξεύεται προς τα πάνω δεν καταλήγει αναγκαστικά προς τα κάτω, σε κάθε δράση δεν υπάρχει ίση και αντίθετη αντίδραση, η ροή του χρόνου μπορεί να είναι στάσιμη, προς τα πίσω ή κυκλική.

commentary 11.2014]

 

.

Let each man exercise the art he knows     Aristophanes

© alexander consulting     management at its best