10.2013

bluewave : strategy

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

Ronald Coase: ο νομπελίστας τυχαίος οικονομολόγος

Τον Σεπτέμβριο 2013 πέθανε υπεραιωνόβιος ο νομπελίστας οικονομολόγος Ronald Coase. Ο Coase ήταν Άγγλος αλλά είχε περάσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής του στις ΗΠΑ και είχε αυτοχαρακτηρισθεί ως ο "τυχαίος οικονομολόγος" μια και είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του ως καθηγητής στην νομική σχολή του πανεπιστημίου του Σικάγου. Είχε αρχίσει τις σπουδές του στα νομικά στο Λονδίνο αλλά αργότερα τον κατέκτησαν τα οικονομικά. Ο Coase άρχισε την καριέρα του όντας σοσιαλιστής, αλλά όπως σχολίασε η Wall Street Journal της 3.9.2013, σοσιαλιστής με μεγάλη περιέργεια για το πώς τα οικονομικά λειτουργούν στην πραγματικότητα...

Η συμβολή του Coase ήταν μεγάλη σε δύο κυρίως τομείς. Ο ένας ήταν η επιχείρηση. Το 1937 ο Coase δημοσίευσε την δουλειά του "The Nature of the Firm" που θεωρείται ορόσημο στην οικονομική επιστήμη, γιατί επέτρεψε σε οικονομολόγους να καταλάβουν καλύτερα την επιχείρηση, γιατί σχηματίζεται, και ποιος είναι ο σκοπός της και η έκταση της. Στην δουλειά αυτή ο Coase εισήγαγε την έννοια του κόστους συναλλαγών, δηλ. το κόστος που προκύπτει για την αγορά και πώληση αγαθών σε μια αγορά, και συμπέρανε ότι η επιχείρηση έχει νόημα ύπαρξης γιατί μειώνει το κόστος αυτό επιτρέποντας να γίνονται οι συναλλαγές αποτελεσματικότερα. Με βάση την δουλειά του Coase μπορεί να εξηγηθεί γιατί στις αρχές του 20ου αιώνα οι επιχειρήσεις έτειναν να είναι έντονα καθετοποιημένες ενώ στις μέρες μας τείνουν να αναθέτουν εξωτερικά πολλές λειτουργίες τους. Αφορμή για την δουλειά αυτή του Coase ήταν η παρατήρηση του ότι τόσο η Σοβιετική Ένωση όσο και η αυτοκινητοβιομηχανία Ford ήταν στην ουσία κεντρικά σχεδιασμένες προσπάθειες αλλά η δεύτερη ήταν πολύ αποδοτικότερη στην μαζική παραγωγή φτηνών προϊόντων ενώ η πρώτη αποτυχημένη. Η εξήγηση του Coase ήταν ότι η Ford είχε σχηματισθεί μέσα σε μια ελεύθερη οικονομία.

Η άλλη μεγάλη συμβολή του Coase ήταν στο κατά πόσον το κράτος πρέπει να εποπτεύει αγορές με νόμους, κανονισμούς κλπ., θέμα με το οποίο ασχολήθηκε στην δουλειά του "The Problem of Social Cost", που θεωρείται και ο ακρογωνιαίος λίθος του κλάδου όπου τέμνονται οικονομική και νομική επιστήμη. Ο Coase αμφισβήτησε την ιδέα ότι ο μόνος τρόπος για να περιοριστεί η κακή συμπεριφορά ατόμων και επιχειρήσεων είναι η παρέμβαση του κράτους. Δεν πίστευε ότι κρατική εποπτεία είναι από τη φύση της κακή ή μη αποτελεσματική, αλλά στις περιπτώσεις που είχε εξετάσει, και ήταν πολλές και για πολλές δεκαετίες, είχε βρει ότι είχε αρνητικά αποτελέσματα. Ο Coase θα είχε μείνει ξερός από το νεοελληνικό περιβόλι με πρόσφατο αποκορύφωμα  εκείνη την ανεπανάληπτη ανάλυση κοπράνων για την ίδρυση διαδικτυακής εξαγωγικής επιχείρησης, και μάλιστα σε καιρούς απεγνωσμένων προσπαθειών για οποιαδήποτε ανάπτυξη...

Μια από τις πιο γνωστές εφαρμογές των ιδεών αυτών του Coase ήταν η απελευθέρωση της αμερικανικής αγοράς ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, που εθεωρείτο κοινωνικό αγαθό. Ο Coase την δεκαετία του 50 είχε υποστηρίξει ότι η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (Federal Communications Commission), που αποφάσιζε και απένεμε το φάσμα σε ιδιωτικές ραδιοτηλεοπτικές επιχειρήσεις με κάποια τυπικά προσόντα, ήταν περιττή και το φάσμα έπρεπε να θεωρείται ιδιωτική περιουσία. Οι ιδέες του έγιναν αποδεκτές αργότερα (και όχι μόνο στις επικοινωνίες) και σήμερα το φάσμα απονέμεται μέσα από δημοπρασίες που εποπτεύει η Επιτροπή και αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στον δημόσιο αμερικανικό κορβανά. 

Ο Coase απεχθανόταν τα πολλά μαθηματικά και τις εξισώσεις που χαρακτηρίζουν την σύγχρονη οικονομική επιστήμη (που αποκαλούσε ειρωνικά οικονομικά του μαυροπίνακα) και προτιμούσε την εμβάθυνση στις πραγματικές υπαρκτές αγορές και στην ανθρώπινη συμπεριφορά.

[strategy 10.2013]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best