01.2012

bluewave : strategy

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

διασπάσεις εταιριών: νέα τάση στην παγκόσμια οικονομία;

Τα τελευταία χρόνια τόσο στην αμερικανική όσο και στην παγκόσμια οικονομία έχουν γίνει πολλές εξαγορές και συγχωνεύσεις επιχειρήσεων με στόχο την καλύτερη απόδοση τους στις νέες συνθήκες. Η τάση αυτή φαίνεται να αντιστρέφεται τον τελευταίο καιρό, τουλάχιστον στις ΗΠΑ. Πολλές μεγάλες επιχειρήσεις έχουν ανακοινώσει την ανεξαρτητοποίηση (spin-off) τμημάτων τους ή θυγατρικών τους. Ίσως να βρισκόμαστε στην αρχή μιας νέας φάσης που δίνει μικρότερη σημασία στο μεγάλο μέγεθος και τις οικονομίες κλίμακας και μεγαλύτερη στην ευελιξία και γρήγορη αντίδραση στις εξελίξεις των αγορών. Οι λόγοι για τις διασπάσεις αυτές διαφέρουν από επιχείρηση σε επιχείρηση, αλλά γενικά ο βασικός λόγος είναι η καλύτερη απόδοση τόσο της ανεξαρτητοποιημένης επιχείρησης όσο και αυτής από την οποία προήλθε, αφού και οι δύο μπορούν να εξειδικεύσουν κάπως τις δραστηριότητες τους. Οι διασπάσεις αυτές γίνονται σε γενικές γραμμές με βάση την γεωγραφική ή λειτουργική οργάνωση της επιχείρησης.

Η αμερικανική Kraft, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της τάσης αυτής. Είναι μια τεράστια εταιρία τροφίμων με παγκόσμια παρουσία και μεγάλο χαρτοφυλάκιο γνωστών ανά τον κόσμο brand. Το 2011 ανακοίνωσε ότι θα διασπαστεί σε δύο ανεξάρτητες επιχειρήσεις. Η μία θα συγκεντρωθεί στα σνακ με στόχο τις παγκόσμιες αγορές που έχουν μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης αλλά χαμηλά σχετικά ποσοστά κέρδους. Η άλλη θα συγκεντρωθεί σε τρόφιμα σουπερμάρκετ στις Β. Αμερική, που είναι μια ώριμη αγορά με μικρούς ρυθμούς ανάπτυξης αλλά μεγάλα περιθώρια κέρδους. Η διάσπαση έγινε κάτω από την πίεση ακτιβιστών μετόχων που ήθελαν να δουν δύο εταιρίες με ξεκάθαρες αποστολές που θα είναι πιο αποδοτικές τόσο τοπικά στις ΗΠΑ αλλά και παγκόσμια.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι η ιστορική εταιρία εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών Motorola που στις αρχές του 2011 διασπάσθηκε σε δύο κομμάτια. Ανεξαρτητοποίησε το κομμάτι κινητής τηλεφωνίας της που απευθύνεται σε καταναλωτές, και που είναι γνωστό πλέον ως Motorola Mobility, από τις υπόλοιπες δραστηριότητες της που απευθύνονται σε μεγάλες επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες. Η Motorola Mobility διαθέτει για πολλά χρόνια διάφορα καινοτομικά και δημοφιλή κινητά κυρίως στις ΗΠΑ, αλλά παρά την πρωτοπορία της στον τομέα αυτό τα τελευταία χρόνια έχει κάνει πολλά στραβοπατήματα. Η Motorola Mobility εξαγοράστηκε τον Αύγουστο 2011 από την Google. Με την ανεξαρτητοποίηση της από την κυρίως εταιρία η Motorola Mobility είχε γίνει πολύ ελκυστικότερη για εξαγορά. Η Google διαθέτει το γνωστό λειτουργικό σύστημα κινητών Android σε πολλούς κατασκευαστές συσκευών. Είναι άγνωστο αν θα μπει ποτέ η ίδια στην παραγωγή και διάθεση συσκευών αλλά η εξαγορά αυτή της επιτρέπει να εξελίσσει το Android πιο αποδοτικά. Η εξαγορά περιλάμβανε και ένα τεράστιο χαρτοφυλάκιο πατεντών που σίγουρα θα είναι χρήσιμο στην Google, που προσπαθεί να είναι πάντα καλά προετοιμασμένη απέναντι στην Apple, που διαθέτει τόσο λειτουργικό σύστημα όσο και συσκευές.

Η γνωστή Hewlett-Packard είχε ανακοινώσει πέρσι ότι πρόκειται να ανεξαρτητοποιήσει το τμήμα προσωπικών υπολογιστών, με ετήσιο τζίρο κάπου 40 δισ. δολ και κορυφαίο στον κόσμο σε μερίδια αγοράς. Ο λόγος ήταν ότι σχεδίαζε να βγει από τις καταναλωτικές αγορές και να συγκεντρωθεί στις πιο επικερδείς επιχειρηματικές αγορές. Η κίνηση αυτή, που συνέπεσε με δύο απανωτές αλλαγές ηγεσίας, δεν άρεσε στα χρηματιστήρια και η ΗΡ ανέκρουσε πρύμναν αφού και ή ίδια διαπίστωσε ότι τα PC ήταν τόσο ριζωμένα στις δραστηριότητες της που η αποκοπή τους δεν θα πρόσθετε καμία αξία ούτε στην Hewlett-Packard ούτε στην καινούργια επιχείρηση.

Τέλος, διάφορες φαρμακευτικές εταιρίες έχουν επίσης κάνει ανεξαρτητοποιήσεις για να συγκεντρωθούν αποκλειστικά και πιο αποτελεσματικά στα φάρμακα. Συναφείς δραστηριότητες τους όπως πχ ιατρικά όργανα, συμπληρώματα διατροφής, παιδικές τροφές κλπ. έχουν ανεξαρτητοποιηθεί. Δύο εταιρίες πετρελαίων έχουν επίσης ανακοινώσει ότι διαχωρίζουν τις δραστηριότητες έρευνας και εξόρυξης από τις δραστηριότητες διύλισης και διακίνησης για να είναι πιο ευέλικτες.

Ας σημειωθεί ότι γενικά η πώληση ενός τμήματος ή μιας θυγατρικής είναι κατά κανόνα διαδικαστικά ευκολότερη, αλλά σε δυσμενείς οικονομικές συνθήκες μπορεί να είναι δύσκολο να βρεθεί αγοραστής. Επίσης ο αμερικανικός φορολογικός κώδικας κάνει την ανεξαρτητοποίηση σχετικά φθηνότερη. Μελέτες από την αμερικανική αγορά, σύμφωνα με την Wall Street Journal, έχουν δείξει ότι τόσο η ανεξάρτητη επιχείρηση όσο και αυτή από την οποία προέρχεται έχουν γενικά καλύτερη απόδοση στα πρώτα χρόνια των δραστηριοτήτων τους αν και σε πολλές περιπτώσεις η ανεξαρτητοποιημένη επιχείρηση μπορεί να μην δει οφέλη αμέσως.

[strategy 01.2012]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best