10.2011

bluewave : book reviews

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

η Ελινόιλ στην χώρα των θαυμάτων: θαυμαστή πορεία με θαυμαστό μάνατζμεντ
κριτική βιβλίου του Ζήνου Βογιατζή

Με μεγάλη χαρά παρουσιάζουμε στις σελίδες αυτές για πρώτη φορά ένα ελληνικό βιβλίο, γραμμένο από ένα έμπειρο επιχειρηματικό στέλεχος με άσβηστο επιχειρηματικό πνεύμα και με νοοτροπία που θα ζήλευαν πολλοί των καλύτερων εταιριών των πιο προχωρημένων οικονομιών. Πρόκειται για το  βιβλίο του Χάρη Κυνηγού, για πολλές δεκαετίες στο πηδάλιο της Ελινόιλ, μιας αξιοθαύμαστης σχετικά μικρής επιχείρησης εμπορίας πετρελαιοειδών. Στο βιβλίο αυτό διηγείται την ιστορία και τις περιπέτειες, την εξέλιξη της Ελινόιλ (σήμερα Ελίν) για πάνω από 50 χρόνια, που όχι μόνο επιβίωσε, αλλά πέτυχε και ευημέρησε σε ένα τομέα-εξάμβλωμα της νεοελληνικής οικονομίας, δημιούργησε μια θαυμαστή επιχειρηματική κουλτούρα και άλλαξε τον κλάδο της. Την έχουμε δει στις σελίδες αυτές με αφορμή διάφορες πτυχές του στρατηγικού μάνατζμεντ.

Σαν μυθιστόρημα
50 χρόνια ζωής με την ΕΛΙΝΟΙΛ
Χάρης Π. Κυνηγός
Ερμής 2011


Πριν προχωρήσω, μια διευκρίνηση - disclosure όπως το λένε στην αμερικανική δημοσιογραφική δεοντολογία. Γνωρίζω τον Κυνηγό από την δεκαετία του '70, όπως και την Ελινόιλ. Μέλος της στενής μου οικογένειας έχει δουλέψει εκεί και μάλιστα πολύ κοντά στον Κυνηγό. Έχω ανταλλάξει μαζί του απόψεις από κοντά και μακριά επί παντός επιχειρηματικού επιστητού, έχουμε διαφωνήσει και συμφωνήσει σε πολλά. Είναι η γνώμη μου χρωματισμένη; Και βέβαια είναι, όπως είναι χρωματισμένη για πολλές άλλες αξιοθαύμαστες επιχειρήσεις στις ΗΠΑ και αλλού, στελέχη των οποίων δεν γνωρίζω, όπως η Southwes Airlines (συμπτωματικά ο Κυνηγός φέρνει λίγο φυσιογνωμικά στον "παλαβό" Herb Kelleher, ιδρυτή και επικεφαλής της Southwest για πολλά χρόνια), η Lincoln, η Nucor, η Method, η Zappos κλπ που με μικροοικονομικές και λογιστικές λογικές δεν έπρεπε καν να υπάρχουν. Αλλά επιχειρούν με κάποιους άλλους τρόπους, και όχι μόνο ευημερούν αλλά αλλάζουν τους κλάδους τους. Και είμαστε όντως τυχεροί να έχουμε τουλάχιστον μια και στην Ελλάδα και ακόμα τυχερότεροι που με το βιβλίο αυτό έχουμε μια εκ των ένδον ματιά σε ένα σωστό τρόπο μάνατζμεντ. Και ναι, στο σημείο αυτό ακόμα και ένας κούκος μπορεί να φέρει την άνοιξη.

Το βιβλίο είναι γραμμένο σαν μια ιστορική ανασκόπηση με πολλά σχετικά σύντομα κεφάλαια-στιγμιότυπα από την πορεία της επιχείρησης, από την ίδρυση της την δεκαετία του '50 ως τις μέρες μας με την αποχώρηση του Κυνηγού από την ενεργό δράση. Τα κεφάλαια αυτά παρουσιάζονται χρονολογικά αλλά θεματικά, σε ό,τι αφορά το μάνατζμεντ, κινούνται σε δύο παράλληλες ράγιες, η μία με θέμα το εξωτερικό περιβάλλον της Ελινόιλ, το νεοελληνικό επιχειρηματικό και οικονομικό "περιβάλλον", που σχολιάζω εδώ, και η άλλη τα εσωτερικά, το μάνατζμεντ της επιχείρησης, που το βλέπουμε ξεχωριστά.

Ας σταθώ εδώ λίγο στο εξωτερικό περιβάλλον της Ελινόιλ που περιγράφει ο Κυνηγός. Mε το βιβλίο αυτό ο Κυνηγός προσφέρει μια μεγάλη υπηρεσία στον τόπο, μέρες που περνάει η Ελλάδα. Γιατί δίνει από πρώτο χέρι, ανάγλυφα, γλαφυρά, το γλοιώδες αυτό ακατανόητο μεταπολεμικό τερατούργημα, αυτό το κρατικο-ιδιωτικό τουρλουμπούκι, αυτόν τον εξαμβλωματικό εσμό που αποκαλούμε "ελληνική οικονομία" που στο τέλος χρεοκόπησε τον τόπο από κάθε άποψη. Και που εξακολουθεί να κυκλοφορεί σαν ζόμπι, δεν λέει να πεθάνει, αλλά θέλει να διαχειρίζεται την οικονομία από κάποιο γραφείο στην πλατεία Συντάγματος, να νομοθετεί ανάπτυξη, να βγάζει προγράμματα απρογραμμάτιστα, να, να να... Δεν θέλω να σπαταλήσω τον χώρο μου και τον χρόνο σας δίνοντας παραδείγματα από το βιβλίο, όλοι τα ξέρουμε και τα διαβάζουμε καθημερινά, ξανά και ξανά. (Συνιστώ ιδιαίτερα το κεφάλαιο στο οποίο περιγράφεται η ανάμιξη του κράτους στην εμπορία κωκ, χάρμα ιδέσθαι). Αλλά είναι κάτι άλλο να τα βλέπει κανείς από μέσα, με λεπτομέρειες, αδρά, από πρώτο χέρι από κάποιον που τα αντιμετώπισε στην πρώτη γραμμή προσπαθώντας να κάνει το αυτονόητο, να κάνει απλώς την δουλειά του - σωστά και έντιμα. Το βιβλίο αυτό πρέπει να γίνει υποχρεωτικό για όλους τους πολιτικάντηδες και καρεκλοκένταυρους, αριστερούς (λέμε τώρα...) και δεξιούς (λέμε τώρα...), που το δημιούργησαν και το διατήρησαν τόσα χρόνια. Και η υποχρεωτική αυτή ανάγνωση πρέπει να γίνει δις: μια φορά για να καταλάβουν τι έκαναν, και μια δεύτερη φορά όποτε πάνε να κάνουν κάτι στο μέλλον μπας και μπούνε στον πειρασμό να επαναλάβουν το παρελθόν.

Να σημειώσω εδώ ακόμα τις ηρωικές, και κατά την γνώμη μου δονκιχωτικές, προσπάθειες του Κυνηγού να νοικοκυρέψει τον κλάδο στον οποίο ανθεί η απάτη, το λαθρεμπόριο, η πειρατεία, και το γδάρσιμο του πελάτη. Βλέπετε σε κάπως πιο ορθολογικές (προτεσταντικές, καλβινιστικές αν θέλετε...) οικονομίες η ίδια η αγορά, ούτε καν ο νόμος, θα είχε φέρει γρήγορα τα αποτελέσματα που αμφιβάλλω αν τελικά πέτυχε ο Κυνηγός.

Ένα μειονέκτημα του βιβλίου είναι ότι προφανώς δεν είχε συντάκτη (editor), και βέβαια αυτό δεν είναι σφάλμα του Κυνηγού. Δεν ξέρω αν ο θεσμός υπάρχει και σε ποιο βαθμό στην ελληνική εκδοτική πραγματικότητα. Ο συντάκτης είναι κάποιος που διαμορφώνει το υλικό ενός συγγραφέα κατάλληλα με γνώμονα τον αναγνώστη στον οποίο στοχεύει, ιδίως σε βιβλία non-fiction. Ορισμένα κεφάλαια θα μπορούσαν να είχαν παραλειφθεί. Σε πολλά σημεία χάνει κανείς την χρονολογική σειρά των εξελίξεων. (Για κάποιο λόγο που μου διαφεύγει υπάρχουν χρονολογίες στη λίστα των κεφαλαίων στα περιεχόμενα του βιβλίου αλλά όχι στα ίδια τα κεφάλαια.) Υπάρχουν ορθογραφικά λάθη όπως bad looser αντί bad loser, dew diligent αντί due diligence. Και σίγουρα το βιβλίο, παρά το καλό γράψιμο του Κυνηγού, δεν είναι πεζογραφία όπως το προβάλλει ο εκδοτικός οίκος στον ιστότοπο του. Θα ήταν επίσης πολύ αποτελεσματικότερο από πλευράς μάνατζμεντ αν το βιβλίο είχε περισσότερο διδακτικό format, με την έννοια των αμερικανικών βιβλίων του είδους όπως πχ της Method που βλέπουμε στην ενημέρωση αυτή, παρά αφηγηματικό.

Αλλά καταλαβαίνω ότι ο Κυνηγός έγραψε την ιστορία της Ελινόιλ όσο πληρέστερα μπορούσε και στο κάτω-κάτω όλα αυτά είναι ασήμαντα όταν έχουμε ένα ελληνικό επιχειρηματικό βιβλίο από μια αξιοθαύμαστη επιχείρηση και τον δημιουργό της, ιδιαίτερα μάλιστα όταν η έννοια του επιχειρηματικού βιβλίου στην Ελλάδα, όπως την αντιλαμβάνομαι από τους ιστότοπους βιβλιοπωλείων, είναι η μετάφραση τριτοκλασάτων πιασάρικων τίτλων της αλλοδαπής. Είναι πολλά αυτά που μπορεί να αποκομίσει ένας μάνατζερ ή ένας επιχειρηματίας από το βιβλίο του Κυνηγού. Και ένα βιβλίο στο οποίο παρελαύνουν μια μεγάλη γκάμα χαρακτήρων, από τον Νιάρχο ως τον Γκορμπατσόφ, δεν μπορεί παρά να είναι ενδιαφέρον έτσι κι αλλιώς.

[book reviews 10.2011]


- η Ελινόιλ στην χώρα των θαυμάτων ΙΙ:
το μάνατζμεντ και η εξέλιξη της Ελινόιλ
- η Ελινόιλ στην χώρα των θαυμάτων ΙΙΙ: μερικά παραδείγματα προς αποφυγήν

 

.

Each with his weapons     Aristophanes

© alexander consulting     management at its best