07.2007

bluewave : commentary

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

Alfred Chandler και η τεράστια συμβολή του στην κατανόηση των επιχειρήσεων
του Ζήνου Βογιατζή

Τον Μάιο 2007 απεβίωσε ο μεγάλος αμερικανός οικονομικός ιστορικός Alfred Chandler. Η συμβολή του στην ιστορία των επιχειρήσεων και της επιρροής τους στην οικονομική ζωή, αλλά και στο μάνατζμεντ ήταν τεράστια. Ο Chandler ήταν ο πρώτος που είδε την δραστηριότητα των επιχειρήσεων (ιδιαίτερα των μεγάλων επιχειρήσεων) επιστημονικά και έγραψε την ιστορία τους αναλυτικά και ψυχρά. Πριν τον Chandler η ιστορία των επιχειρήσεων, έτσι κι αλλιώς λίγη, περιστρεφόταν κυρίως γύρω από άτομα, γύρω από επιχειρηματίες που συνήθως εθεωρούντο είτε ήρωες είτε ληστές.   

Ο Chandler άρχισε τις σπουδές του ως ιστορικός αλλά γρήγορα τον συνάρπασε η κοινωνιολογία. Η διδακτορική του διατριβή στο Harvard είχε θέμα την δουλειά του προπάππου του Henry Poor, επιχειρηματικού αναλυτή και συνιδρυτή του διάσημου οίκου αξιολόγησης Standard & Poor. Δίδαξε σε πολλά γνωστά πανεπιστήμια της Αμερικής και έγραψε πάνω από 20 βιβλία, πολλά από αυτά αφιερωμένα στην ιστορία συγκεκριμένων κλάδων της οικονομίας. Τα σημαντικότερα βιβλία του Chandler ασχολούνται με την ανάδειξη και εξέλιξη μεγάλων επιχειρήσεων με πολύπλοκες οργανωτικές δομές καθώς και με τις δυνάμεις που συνέβαλλαν στην συνεχή εξέλιξη τους. Η τεχνολογία και η επιρροή της στην εξέλιξη των επιχειρήσεων είναι πάντα κεντρική στο έργο του Chandler.

Ένα κλασικό βιβλίο του Chandler είναι το “Strategy and Structure: Chapters in the History of the American Industrial Enterprise", στο οποίο αναλύει πως η οργανωτική δομή μιας επιχείρησης χρησιμοποιείται στην επιδίωξη της στρατηγικής της και στην ανάπτυξη της. Βασικό επιχείρημα του Chandler είναι ότι η οργανωτική δομή μιας επιχείρησης είναι απόρροια της στρατηγικής της. Η επιχείρηση πρώτα καταστρώνει μια στρατηγική και μετά δημιουργεί την κατάλληλη δομή για την αποτελεσματική εκτέλεση της. Ο Chandler χρησιμοποιεί διάφορες μεγάλες γνωστές επιχειρήσεις και τις δραστηριότητες τους για ένα περίπου αιώνα για να βγάλει τα συμπεράσματα του. Αν και γραμμένο το 1962, το βιβλίο αυτό βρίσκεται ακόμα σε κυκλοφορία και εξακολουθεί να είναι χρήσιμο για τον σύγχρονο μάνατζερ και ιδιαίτερα για όποιον ενδιαφέρεται για το πως μια επιχείρηση εξελίσσεται κάτω από συνθήκες ανάπτυξης.

Ένα άλλο σημαντικό βιβλίο του Chandler είναι το “Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business” στο οποίο περιγράφει την ανάδειξη μιας νέας τάξης επαγγελματιών, των επιχειρηματικών μάνατζερ. Βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι έχουν συγκεκριμένες δεξιότητες που είναι ανεξάρτητες των επιχειρήσεων που μανατζάρουν, είναι μισθωτοί, και δεν είναι ιδιοκτήτες της επιχείρησης. Σε αντίθεση με την σύγχρονη κοινή πρακτική που θέλει τους μάνατζερ να έχουν και κάποια ιδιοκτησία στην επιχείρηση τους αμοιβόμενοι με μετοχές ως κίνητρο στις αποφάσεις τους και στην απόδοση τους, ο Chandler έδειξε ότι η απόδοση είναι καλύτερη όταν ο διοικητικός έλεγχος και η ιδιοκτησία της επιχείρησης είναι εντελώς διαχωρισμένοι. Το “ορατό χέρι” του τίτλου αναφέρεται στο “αόρατο χέρι” της αγοράς του Adam Smith. O Chandler υποστήριξε ότι οι μάνατζερ ήταν πλέον αυτοί που είχαν αντικαταστήσει την ελεύθερη αγορά στην βέλτιστη κατανομή πόρων. Το βιβλίο του αυτό τιμήθηκε στις ΗΠΑ με το βραβείο Pulitzer το 1977.

Ο Chandler άφησε πίσω του εξαιρετικά σημαντικό έργο. Κινήθηκε σε ένα πεδίο που πολλές φορές αγνοείται από την οικονομική επιστήμη. Οι επιχειρήσεις είναι από τους πλέον σημαντικούς οικονομικούς και κοινωνικούς θεσμούς και ο ρόλος τους έχει αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερη σημασία με την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Ένα μεγάλο μέρος των γνώσεων αλλά και των αναλυτικών εργαλείων που έχουμε σήμερα σχετικά με το πως οι θεσμοί αυτοί συμπεριφέρονται και εξελίσσονται, τo οφείλουμε στον Chandler.

[commentary 07.2007]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best