01.2004

bluewave : commentary

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

το αίνιγμα της επιχειρηματικότητας
μια ανταλλαγή απόψεων στις σελίδες του Βήματος
του Ζήνου Βογιατζή

Στις 14.12.2003 στο Βήμα της Κυριακής  ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Μπήτρος σε ένα άρθρο του με τίτλο "Το αίνιγμα της επιχειρηματικότητας" έθεσε το ερώτημα κατά πόσον η επιχειρηματικότητα περνάει κρίση τα τελευταία 20 χρόνια στην Ελλάδα, όταν τόσο η ένταξη στην ΕΕ όσο και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας παρουσιάζουν περισσότερες ευκαιρίες για την ελληνική επιχείρηση. Προσκάλεσε τους αναγνώστες της εφημερίδας να στείλουν σχόλια τους πάνω στο θέμα.

Πιστεύω ότι το θέμα της επιχειρηματικότητας (και το συγγενές της ανταγωνιστικότητας) είναι το πλέον κρίσιμο για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Έστειλα μερικά σύντομα σχόλια μου τα οποία ο κος Μπήτρος συμπεριέλαβε στο σχετικό άρθρο του της 11.1.2004. Βασικό μου σημείο ήταν ότι η επιχειρηματικότητα αναπτύσσεται σε απαιτητικές αγορές, είναι αποτέλεσμα του να έχει κανείς το δάχτυλο του στο σφυγμό των απαιτητικών παγκόσμιων αγορών ώστε να αναπτύσσει, παράγει και διαθέτει τα κατάλληλα προϊόντα για να τις ικανοποιεί (σε ένα άλλο σχόλιο μου σχετικά με το ελαιόλαδο, θα έλεγα ότι επιχειρηματικότητα είναι να διαθέτει κανείς το λάδι επώνυμα όπως οι Ιταλοί, παρά να το ξεφορτώνεται χύμα όπως οι Έλληνες). Δύο βασικά συμπεράσματα του άρθρου ήταν ότι χρειάζεται κάποιος εκσυγχρονισμός στο μάνατζμεντ της ελληνικής επιχείρησης και οικονομίες κλίμακας για την διεθνή επιτυχία της.

Δεν χωράει καμία συζήτηση ότι ο εκσυγχρονισμός του μάνατζμεντ είναι κρίσιμος για το μέλλον της ελληνικής επιχείρησης. Η έννοια του παντογνώστη αφεντικού και "η σφαλιάρα του Καραγκιόζη", όπως σοφά έχει περιγράψει το νεοελληνικό μάνατζμεντ ο Νίκος Δήμου, είναι ασύμβατα με την έννοια της επιχειρηματικότητας. Δεν υπάρχει αμφιβολία επίσης ότι το μέγεθος και οι οικονομίες κλίμακας διευκολύνουν την ανάληψη ρίσκου, βασικό στοιχείο της επιχειρηματικότητας. Η έλλειψη και των δύο όμως δεν πρέπει να γίνουν άλλοθι για να τυρβάζει περί άλλα η ελληνική επιχείρηση, δηλ. να αποτελματώνεται επιχειρηματικά στην ελληνική αγορά και το βαλκανικό προαύλιο της.

Το βιβλίο του Hermann Simon "Hidden Champions: Lessons from 500 of the World's Best Unknown Companies", HBS Press 1996  είναι ένα παράθυρο στο μάνατζμεντ εκατοντάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που με μεγάλη εξωστρέφεια και δυναμισμό, από όλες τις γωνιές του κόσμου έχουν διεισδύσει στις πιο απαιτητικές παγκόσμιες αγορές, πολλές φορές με ταπεινά προϊόντα όπως κουμπιά και γλειφιτζούρια. Δεν έχουν τις τυπικές οργανωτικές δομές που θα περίμενε κανείς συνήθως από επιχειρήσεις με διεθνή παρουσία. Διαλέγουν όμως προσεκτικά τα τμήματα αγοράς που θέλουν να εξυπηρετήσουν, επεκτείνονται ευέλικτα και βρίσκονται πάντα σε πολύ στενή επαφή με τους πελάτες του. Βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι από την ίδρυση τους θεώρησαν ως πεδίο δράσης τους μια μεγάλη, ενιαία παγκόσμια αγορά.

Όσον αφορά το θέμα μεγέθους και οικονομιών κλίμακας, το βιβλίο των Gary Hamel και C. K. Prahalad "Competing for the Future", HBS Press 1994, (κατά τη γνώμη μου υποχρεωτικό διάβασμα για τον Έλληνα επιχειρηματία και μάνατζερ) αναλύει τα χαρακτηριστικά μάνατζμεντ πολλών επιχειρήσεων που αψήφησαν όχι μόνο μέγεθος και στενότητα πόρων αλλά και καταγωγή, γεωγραφική απομόνωση και πολιτισμικά και εμπορικά εμπόδια, για να γίνουν μερικές από τις πιο γνωστές παγκόσμια σήμερα. Η φαντασία, η ευρηματικότητα, η φιλοδοξία, η αυτοπεποίθηση, το τσαγανό, έννοιες που δεν μπαίνουν εύκολα σε λογιστικές καταστάσεις και μικροοικονομικές αναλύσεις, είναι τα βασικά τους χαρακτηριστικά, όπλα ακαταμάχητα έναντι φαινομενικά μεγαλύτερων ή ισχυρότερων αντιπάλων. Χρησιμοποίησα πολλές έννοιες του βιβλίου αυτού σε ένα άρθρο μου στον Οικονομικό Ταχυδρόμο για να υποστηρίξω ότι οι παγκόσμιες αγορές είναι η μόνη λύση για την ελληνική επιχείρηση.

Η πεμπτουσία του επιχειρείν είναι να αφουγκράζεται κανείς ανάγκες και επιθυμίες και να τις ικανοποιεί, καλύτερα ή φθηνότερα από τους ανταγωνιστές του. Όταν δεν έχει αναπτύξει τα απαραίτητα αισθητήρια όργανα - και δεν επιδιώκει να τα αναπτύξει σε απαιτητικές συνθήκες - δεν μπορούμε να μιλάμε για επιχειρηματικότητα.

[commentary 01.2004]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best