01.2004

bluewave : book reviews

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

Ο καινοτόμος, το δίλημμα του και η λύση του
κριτική βιβλίου του Ζήνου Βογιατζή

Η καινοτομία είναι μια από τις πιο κρίσιμες δεξιότητες μιας επιχείρησης στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και το μάνατζμεντ της καινοτομίας έχει γίνει αντικείμενο πολλών άρθρων και βιβλίων στις ΗΠΑ. Ο Clayton Christensen, καθηγητής στην επιχειρηματική σχολή του Harvard και σύμβουλος επιχειρήσεων είναι ένας από τους πρωτοπόρους στον τομέα αυτό και το πρώτο βιβλίο του θεωρείται ένα από τα καλύτερα επιχειρηματικά βιβλία της δεκαετίας του 90.


The Innovator's Dilemma
By Clayton Christensen, Harvard Business School Press, 1997

The Innovator's Solution
By Clayton Christensen & Michael E. Raynor, Harvard Business School Press, 2003



H βασική θέση του Christensen είναι ότι μια επιχείρηση μπορεί να είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική, να κάνει τα πάντα σωστά, να προσέχει τους πελάτες της, να επενδύει στην καινοτομία και στο μέλλον της - και ταυτόχρονα να χάνει έδαφος. Ο Christensen βασίσθηκε σε μια βάθος έρευνα του κλάδου κατασκευής σκληρών δίσκων για υπολογιστές, που πέρασε γρήγορα από πολλά στάδια αλλεπάλληλων καινοτομιών για να καταλήξει σε παρακμή. Η βασική παρατήρηση του Christensen ήταν ότι οι καλές, μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου είχαν αφοσιωθεί στην εξυπηρέτηση των πελατών τους και στην ανάπτυξη και παραγωγή συνεχώς βελτιωμένων προϊόντων. Κάτι που θεωρείται η βασική αποστολή μιας επιχείρησης. Ταυτόχρονα όμως άρχισαν να μπαίνουν στον κλάδο μικρότερες επιχειρήσεις με προϊόντα χαμηλότερων τιμών, όχι τόσο "τρανταχτά", με τα οποία προσέλκυσαν πελάτες που τους ενδιέφερε περισσότερο η χαμηλότερη τιμή. Με το ένα πόδι στην πόρτα του κλάδου οι μικρές αυτές επιχειρήσεις σιγά-σιγά εκμεταλλεύτηκαν τις χαμηλές τιμές για να κλέψουν μερίδια αγοράς από τις μεγαλύτερες και να ανέβουν στην ιεραρχία του κλάδου. Η ιστορία αυτή έχει επαναληφθεί με ιαπωνικές επιχειρήσεις στην αμερικανική αγορά όπως η Sony, η Honda, και η Toyota, όπως βλέπουμε συχνά στις σελίδες αυτές.

Ο Christensen έδωσε στις καινοτομίες των μεγάλων επιχειρήσεων το χαρακτηρισμό "καινοτομίες συντήρησης" (sustaining innovations) και στις καινοτομίες των μικρών επιχειρήσεων "καινοτομίες αναστάτωσης" (disruptive innovations). Ένα από τα συμπεράσματα του είναι ότι οι καλά εδραιωμένες επιχειρήσεις ενός κλάδου δεν έχουν καμία επιλογή στην παραπάνω εξέλιξη. Έτσι κι αλλιώς πρέπει να προσέξουν τους καλούς πελάτες τους και τα καλά προϊόντα τους, κάτι όμως που τις αφήνει χωρίς αμυντικούς μηχανισμούς και ευάλωτες από μικρότερους ανταγωνιστές που επιδιώκουν καινοτομίες αναστάτωσης.

Στο δεύτερο βιβλίο του ο Christensen και ο Raynor προτείνουν κάποιες λύσεις στο δίλημμα αυτό, που βασίζονται σε μια κεντρική πρόταση: οι καθιερωμένες επιχειρήσεις ενός κλάδου πρέπει να κάνουν τις δικές τους καινοτομίες αναστάτωσης πέρα από τις καινοτομίες συντήρησης. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι οι οργανωτικές και λειτουργικές δομές καθιερωμένων επιχειρήσεων όχι απλώς δεν επιτρέπουν την επιδίωξη αυτή, αλλά συχνά την απαγορεύουν. Οι συγγραφείς προτείνουν στις ηγεσίες των καθιερωμένων επιχειρήσεων να προστατεύσουν ως κόρη οφθαλμού καινοτομικές προσπάθειες που η απολιθωμένη γραφειοκρατία της μπορεί να μην ανεχθεί. Προτείνουν επίσης την επιδίωξη ανάπτυξης προϊόντων που να είναι σχετικά φθηνά και μεγάλη απήχηση σε μεγάλες αγορές που άλλοι ανταγωνιστές αποφεύγουν.

Τα δύο αυτά βιβλία ενδιαφέρουν οποιονδήποτε επιχειρηματία και μάνατζερ, ιδιαίτερα όσους ασχολούνται με το μάνατζμεντ και την στρατηγική καινοτομιών. Ενδιαφέρει επίσης την ελληνική επιχείρηση που φιλοδοξεί να δραστηριοποιηθεί στην παγκόσμια οικονομία, γιατί καταγράφει τις αδυναμίες και ευαίσθητα σημεία των καθιερωμένων επιχειρήσεων στις παγκόσμιες αγορές.

[book reviews 01.2004]


update

η Intel το 2016 αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα καθώς προσπαθεί να αλλάξει τον προσανατολισμό της από τα PC, με τα οποία έχει ταυτιστεί για δεκαετίες, στις έξυπνες συσκευές που κυριαρχούν πλέον. Το λάθος της να μην αναμιχθεί στην παραγωγή τσιπ για τις συσκευές αυτές ήταν κλασική περίπτωση καινοτομίας αναστάτωσης.

[strategy 04.2016]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best