04.2003

bluewave : book reviews

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

Alfred P. Sloan: η μεγάλη συμβολή του στο σύγχρονο μάνατζμεντ
κριτική βιβλίου του Ζήνου Βογιατζή

Ο Alfred P. Sloan ήταν επικεφαλής της General Motors, της μεγαλύτερης αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, για 30 περίπου χρόνια, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '50. Κατά την διάρκεια της θητείας του, η GM εκτόπισε την Ford από την κορυφή του κλάδου, στον οποίο είχε επικρατήσει έχοντας ουσιαστικά εφεύρει το σύστημα μαζικής παραγωγής. Ο Sloan έγραψε μετά το τέλος της θητείας του ένα βιβλίο σχετικά με τις εμπειρίες του στην ηγεσία της GM ("My Years With General Motors" by Alfred P. Sloan), που συνεχίζει να εκδίδεται συνεχώς από το 1964. Θεωρείται από πολλούς μάνατζερ και επιχειρηματίες ένα από τα πιο σημαντικά επιχειρηματικά βιβλία. Δεν είναι συναρπαστικό, αλλά απλώς περιέχει όλες τις αλλαγές που επέφερε στο μάνατζμεντ της επιχείρησης για να την φέρει όχι μόνο στην κορυφή του κλάδου αλλά και στην πρωτοπορία της αμερικανικής επιχειρηματικής σκηνής. Το βιβλίο του Sloan σε συνδυασμό με ένα καινούργιο δίνουν μια πλήρη εικόνα του στυλ μάνατζμεντ του Sloan.

Sloan Rules: Alfred P. Sloan and the Triumph of General Motors
By David R. Farber, University of Chicago Press, 2002


O Sloan ήταν κλασική περίπτωση σπασίκλα, πολύ μελετηρός και με μεγάλη έφεση στις θετικές επιστήμες. Σπούδασε μηχανικός και έπεισε τον πατέρα του να αγοράσει κάποια βιομηχανία ρουλεμάν που παρέπαιε. Την ανέστησε και την πούλησε τελικά στην GM. Ο Sloan ήρθε στη GM όταν ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας είχε ξεπεράσει την βρεφική του ηλικία. Οι δεκάδες μικρές επιχειρήσεις στα τέλη του 19ου αιώνα είχαν πλέον συγκεντρωθεί σε μερικές μεγάλες επιχειρήσεις και ο κλάδος είχε αρχίσει πλέον να περνάει από τα χέρια των επιχειρηματιών που τον είχαν δημιουργήσει στα χέρια επαγγελματιών μάνατζερ. Τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα στα ηνία της GM ήταν ο ιδρυτής της Billy Durant, με νοοτροπία αφεντικού, με στυλ μάνατζμεντ ανάλογα με τα κέφια του και με μεγάλη ροπή στον τζόγο του χρηματιστηρίου…

Το 1920 ο Billy Durant βύθισε την GM σε κρίση με αποτέλεσμα να εκδιωχθεί από τους επενδυτές της. Ο Sloan ανέλαβε διευθυντής το 1923. Έφερε μια σειρά επαναστατικών για την εποχή τους αλλαγών που έγιναν και βασικές αρχές του σύγχρονου μάνατζμεντ: χώρισε την επιχείρηση σε τμήματα με συγκεκριμένες αποστολές, έφερε εξωτερικούς ελεγκτές ώστε να υπάρχει εμπιστοσύνη στο επενδυτικό κοινό, δημιούργησε ανεξάρτητες μονάδες για κάθε μάρκα και τους έδωσε αυτονομία αποφάσεων μέσα στα γενικά πλαίσια της στρατηγικής της επιχείρησης, θέσπισε κίνητρα και κριτήρια αμοιβής των μάνατζερ ανάλογα με την απόδοση τους και της απόδοση των μονάδων τους. Ο Sloan έχτισε έναν πλήρως ορθολογικό οργανισμό και ο ρόλος των μάνατζερ ήταν να χειρίζονται πληροφορίες κατάλληλα για την λήψη ορθολογικών αποφάσεων. Ο σκοπός ήταν ένας: η ανελέητη επιδίωξη του κέρδους. Το ότι η επιχείρηση έβγαζε αυτοκίνητα ήταν δευτερεύον. Θα μπορούσε να έβγαζε οτιδήποτε.

Παρ' όλο τον ορθολογισμό του στο μάνατζμεντ, ο Sloan ήταν από τους λίγους που κατάλαβε ότι το αυτοκίνητο δεν ήταν απλώς ένα μεταφορικό μέσο. Ήταν και κάποιο μέσο έκφρασης, είχε και κάποια συναισθηματική πλευρά, που δεν την άφησε ανεκμετάλλευτη. Η GM πρόσφερε μια μεγάλη γκάμα προϊόντων για όλα τα εισοδήματα ("αυτοκίνητα για κάθε βαλάντιο και κάθε σκοπό") και ήταν η πρώτη που πρόσφερε δανειοδότηση στους αγοραστές των αυτοκινήτων της. Ο Sloan έδωσε μεγάλη σημασία στο μάρκετινγκ και ήταν από τους πρωτοπόρους της διαφήμισης και των δημοσίων σχέσεων. Από μια άποψη ήταν από τους σκαπανείς του καταναλωτισμού.

Μέσα σε λίγα χρόνια από την εγκατάσταση του στην ηγεσία της GM, η επιχείρηση από 13% μερίδιο έφτασε στο 60% εκτοπίζοντας της Ford. Η επιτυχία αυτού του είδους όμως φέρνει έπαρση και αλαζονεία, που δεν άφησε ανεπηρέαστο τον Sloan. (Το σλόγκαν "ό,τι είναι καλό για την GM είναι καλό για το έθνος" είχε την ρίζα του στην αλαζονεία αυτή.) Ακόμα χειρότερα, η έπαρση αυτή εκκολάπτει μονοπωλιακή συμπεριφορά. Αν και ο Sloan πίστευε ότι το μεγάλο μέγεθος είναι απόρροια της μεγάλης επιτυχίας της GM, αναγνώρισε πολύ πριν από οικονομολόγους, ότι η μονοπωλιακή συμπεριφορά απλώς προσελκύει στο τέλος νέους ανταγωνιστές. Κάτι που τελικά έγινε όταν εμφανίστηκαν οι Ιαπωνικές αυτοκινητοβιομηχανίες στις ΗΠΑ. Δεν είναι βέβαιο αν η κάτω βόλτα που πήρε η GM μετά το '80 (μερίδιο μετά βίας 30%) οφείλεται στο ότι οι ιδέες του Sloan βρήκαν την λογική τους εξέλιξη ή εγκαταλείφθηκαν από τους διαδόχους του.

Τα δύο παραπάνω βιβλία έχουν ενδιαφέρον για τον Έλληνα μάνατζερ και επιχειρηματία από πολλές απόψεις. Δύο ξεχωρίζουν. Η ελληνική επιχείρηση πρέπει να ξεφύγει από το πεδίο βαρύτητας του μάνατζμεντ του επιχειρηματία (ή ιδρυτή ή οικογένειας ή αφεντικού) και να μπει στην τροχιά του επαγγελματικού μάνατζμεντ. Και ακόμα πρέπει να μάθει την σημασία του (πάντα παρεξηγημένου) μάρκετινγκ. Και τα δύο είναι απαραίτητα στην παγκόσμια οικονομία. Και τα δύο έχουν τα όρια τους.

[book reviews 04.2003]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best