04.2003

bluewave : commentary

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

παράλληλα σύμπαντα: φαστφουντάδικα
ένα περιστασιακό σχόλιο του Ζήνου Βογιατζή

σύμπαν 1ο: τα φαστφουντάδικα στην μορφή που τα ξέρουμε σήμερα, άρχισαν ουσιαστικά με την ΜcDonald's, που από ένα μαγαζί την δεκαετία του '50 επεκτάθηκε σε μια αυτοκρατορία χιλιάδων φαστουφάντικων ανά τον κόσμο. Η επιτυχία της βασίστηκε στην καλή και σταθερή ποιότητα του φαγητού, ανεξάρτητα του καταστήματος, και στο γρήγορο σερβίρισμα. Όπως ήταν φυσικό η επιτυχία προσέλκυσε γρήγορα και άλλους ανταγωνιστές όπως η Βurger King και η Wendy's, που μπόρεσαν να διαφοροποιηθούν έξυπνα από την πρωτοπόρο ΜcDonald's και να ευημερήσουν όσο ο κλάδος παρουσίαζε ανάπτυξη στις ΗΠΑ. Δεν παρέλειψαν μάλιστα να ανοίξουν ένα καινούργιο μαγαζί σε κάθε γωνία που ήταν διαθέσιμη.

Τα πράγματα όμως δεν είναι ρόδινα πλέον. Πενήντα χρόνια είναι πολύς χρόνος για οποιοδήποτε κλάδο, πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για ένα κλάδο που βασίζεται στα γαστριμαργικά γούστα των καταναλωτών. Τα γούστα αυτά, τουλάχιστον στις ΗΠΑ όπου οι επιχειρήσεις αυτές κάνουν τον μεγαλύτερο τους τζίρο, έχουν αρχίσει να αλλάζουν άρδην εδώ και καιρό (σέρνεται και κάποια επιδημία παχυσαρκίας...) Η πολυπολιτισμικότητα της αμερικανικής κοινωνίας έχει και την γαστριμαργική της διάσταση. Ο καταναλωτής έχει εκτεθεί πλέον σε μια μεγάλη ποικιλία γευστικών λατινοαμερικάνικων, ασιατικών, νοτιοευρωπαϊκών κλπ γευμάτων. Έτσι τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει την εμφάνιση τους πολλές μικρές επιχειρήσεις, που προσφέρουν φαγητό όχι πάντα και τόσο γρήγορο, διαφορετικό σε γεύση, ποιοτικό και όχι βαρετό, και που συνήθως αρχίζουν από ένα μαγαζί και εξελίσσονται σε μικρές αλυσίδες. Το χάμπουργκερ και η τηγανητή πατάτα από άποψη γεύσης είναι πλέον τόσο ελκυστικά και ενδιαφέροντα όσο το χαρτί συσκευασίας τους.

Οι μεγάλες αλυσίδες προσπάθησαν να προσαρμοστούν κάπως στις εξελίξεις αυτές με την προσφορά πιο υγιεινών μενού αλλά αυτό απλώς καθυστέρησε την κατρακύλα για λίγο. Δεν πηγαίνει κανείς στα μαγαζιά αυτά για υγιεινή διατροφή. Είναι λιγάκι δύσκολο να πείσεις τον καταναλωτή ότι αυτός που τηγανίζει την πατάτα στο λαρδί έχει αλλάξει. Αναπόφευκτα για τον ώριμο κλάδο ακολούθησαν οι πόλεμοι τιμών. Παρουσιάστηκαν τα λεγόμενα γεύματα αξίας (value meals), στην ουσία κάποια μεγάλη έκπτωση για την αγορά 3-4 ειδών μαζί. Αν σκεφτεί κανείς ότι τα καταστήματα αυτά είναι συνήθως τοποθετημένα σε πιάτσες το ένα απέναντι από το άλλο, καταλαβαίνει εύκολα γιατί η ΜcDonald's μόλις είχε το 2003 το πρώτο της τρίμηνο με ζημίες ύστερα από 47 χρόνια λειτουργίας!

Όλες οι αλυσίδες προσπαθούν απεγνωσμένα να αποφύγουν το αναπόφευκτο. Αλλάζουν συνεχώς τα υλικά μαγειρέματος, το μενού τους, το επίπεδο εξυπηρέτησης, και τους διευθύνοντες συμβούλους τους. Αλλά μάταια. Και αν ακόμα υποθέσουμε ότι προσέφεραν κάποτε κάτι καλό, ο καταναλωτής το έχει βαρεθεί και έχει πολύ καλύτερες επιλογές.

σύμπαν 2ο: τα φαστφουντάδικα όμως δεν έχουν ακόμα χάσει εντελώς την παλιά αίγλη τους παντού. Οι θυγατρικές της McDonald's στην Ουκρανία και την Ελλάδα είχαν την 1η και 2η θέση από πλευράς αποτελεσμάτων αντίστοιχα μεταξύ των θυγατρικών της στην Ευρώπη! Όταν προ καιρού η επιχείρηση γαλακτοκομικών προϊόντων Δέλτα εξαγόρασε, παρά τις αντιρρήσεις των μετόχων της, την Goody's, προσφέρθηκαν πολλοί λόγοι. Φυσικά ένας από αυτούς ήταν το "ενόψει του 2004". Σωστά. Τι άλλο να ταΐσει κανείς τα εκατομμύρια ξένων επισκεπτών από τα ελληνικότατα χάμπουργκερ και ντόνατ; Άσε που όλοι θα έλθουν ανυπόμονοι να τα γευθούν μια και δεν τα έχουν ξαναδεί. Ένας άλλος λόγος ήταν κάποιο εθνικό φιλότιμο που απαιτεί να είναι κάποια ελληνική επιχείρηση φαστφουντάδικων στην κορυφή και όχι η ΜcDonald's. Και έτσι συνεχίζεται ακάθεκτη η εξάπλωση των φαστφουντάδικων στην ελληνική αγορά. Σε ένα άρθρο στα Νέα της 27.8.2002 μόνο γίνεται λόγος για 718 νέα μαγαζιά διαφόρων αλυσίδων. Καλό ξημέρωμα.

_________

Η ύπαρξη και άλλων συμπάντων, πέρα από αυτό στο οποίο ζούμε, δεν είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη, αλλά εικάζεται ότι στα σύμπαντα αυτά οι νόμοι της φυσικής δεν ισχύουν όπως τους ξέρουμε, πχ κάτι που εκτοξεύεται προς τα πάνω δεν καταλήγει αναγκαστικά προς τα κάτω, σε κάθε δράση δεν υπάρχει ίση και αντίθετη αντίδραση, η ροή του χρόνου μπορεί να είναι στάσιμη, προς τα πίσω ή κυκλική.

[commentary 04.2003]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best