08.1999

bluewave : finance

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

απόδοση επενδύσεων: μέτρο κερδοφορίας και μέτρο αξιολόγησης μάνατζερ

Ένα από τα πιο κοινά μέτρα της απόδοσης μιας επιχείρησης αλλά και οποιασδήποτε επιχειρηματικής δραστηριότητας, είναι η απόδοση επενδύσεων, συνήθως γνωστή με τα αρχικά ROI (Return On Investment). H ROI ορίζεται από το παρακάτω κλάσμα:

ROI = καθαρά κέρδη / επένδυση

Ως επένδυση θεωρείται συνήθως το ενεργητικό μιας επιχείρησης γι’ αυτό και η ROI είναι ακόμα γνωστή και ως απόδοση ενεργητικού ή ROA = return on assets και ως απόδοση συνολικού ενεργητικού ή ROTA = return on total assets. Για επιχειρήσεις εισηγμένες στο χρηματιστήριο τα παραπάνω στοιχεία είναι άμεσα διαθέσιμα από τον ισολογισμό και τα αποτελέσματα χρήσεως. Η ROI είναι ένα από τα βασικά μέτρα της επικέρδειας μίας επιχείρησης και χρησιμοποιείται ευρύτατα για τηn σύγκριση επιχειρήσεων του ιδίου κλάδου. Συνήθως η μέση ROI ενός κλάδου είναι γνωστή και αποτελεί σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της απόδοσης μίας επιχείρησης του κλάδου. Χρησιμοποιείται επίσης ευρύτατα ως μέτρο αξιολόγησης της απόδοσης των μάνατζερ μίας επιχείρησης και έχει σημαντικό ρόλο στoν καθορισμό του ύψους της αμοιβής τους.

Ένας μάνατζερ μπορεί να αυξήσει τη ROI αυξάνοντας τον αριθμητή ή μειώνοντας τον παρονομαστή στο παραπάνω κλάσμα, δηλ μπορεί: να αυξήσει τα κέρδη, δηλ. να αυξήσει τις πωλήσεις ή/και να μειώσει το κόστος, να μειώσει τις επενδύσεις, να κάνει κάποιο συνδυασμό των δύο.

Επειδή συνήθως ο πρώτος τρόπος είναι δύσκολος, χρονοβόρος και γεμάτος αβεβαιότητα, πολλοί μάνατζερ προτιμούν το δεύτερο, ιδιαίτερα αν έχουν βραχυπρόθεσμη προοπτική. Η μείωση των επενδύσεων μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Ο πιο συνηθισμένος είναι να καθυστερήσει κανείς την αντικατάσταση παλιού εξοπλισμού που παρουσιάζεται πλέον στα βιβλία με μειωμένη λογιστική αξία. Ένας άλλος, λιγότερο φανερός, τρόπος είναι να αφήσει κανείς την απόδοση του εξοπλισμού να πέφτει σταδιακά, με μείωση της συντήρησης του, με αντικατάσταση του με φθηνότερο και μικρότερης παραγωγικότητας εξοπλισμό και με αντικατάσταση του από εξοπλισμό που μπορεί να είναι πλέον τεχνολογικά ξεπερασμένος. Ή αν μία επιχείρηση θεωρεί ως κεφάλαιο τα έξοδα για έρευνα & εξέλιξη, για την επιμόρφωση του προσωπικού κλπ μπορεί να μειώσει τις επενδύσεις της στους τομείς αυτούς. Στο παρελθόν πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις κάτω από την πίεση των χρηματιστηριακών αγορών για βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα ακολούθησαν την τακτική αυτή, ιδιαίτερα στις αποφάσεις που αφορούσαν την παραγωγή, με ολέθριες επιπτώσεις στη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα τους. Η τακτική αυτή έγινε επίσης γνωστή και ως το “μάνατζμεντ του παρονομαστή”, συνώνυμο με νοοτροπία αμυντική που δεν απασχολείται με την ανάπτυξη. Η τελευταία απαιτεί νέα προϊόντα και νέες αγορές που χρειάζονται μεγάλη προσπάθεια και χρόνο και παρουσιάζουν μεγάλη αβεβαιότητα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατόν μία επιχείρηση να παρουσιάζει τεχνητά χαμηλή απόδοση επενδύσεων. Για παράδειγμα, πολλές οινοποιίες στην Τοσκάνη της Ιταλίας παρ’ όλη την ανάπτυξη των πωλήσεων τους, τα εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα τους, και την επιτυχημένη παρουσία τους σε πολλές διεθνείς αγορές παρουσιάζουν πολύ χαμηλή ROI λόγω της μεγάλης αξίας των εκτάσεων γης στα βιβλία τους. Η αξία αυτή έχει ανεβεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η χαμηλή αυτή ROI τους έχει δημιουργήσει προβλήματα ανεύρεσης κεφαλαίων και μία λύση που έχουν βρει είναι ο διαχωρισμός παραγωγής και μάρκετινγκ και η δημιουργία ξεχωριστών επιχειρήσεων για τις δραστηριότητες αυτές. Οι επιχειρήσεις εμπορίας δείχνουν έτσι εξαιρετικά επικερδείς και είναι εύκολο να βρουν κεφάλαια για την χρηματοδότηση και επέκταση των δραστηριοτήτων τους.

[finance 08.1999]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best