04.1999

bluewave : operations

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

αλλαγή σημαίνει: ο ρόλος της παραγωγής στην σύγχρονη επιχείρηση

Για πολλές δεκαετίες πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις θεωρούσαν το τμήμα παραγωγής τους σαν το αναγκαίο κακό, τον τελευταίο τροχό της αμάξης, κάτι που απλώς μετέτρεπε πρώτες ύλες σε προϊόντα. Η ηγεσίες τους έβλεπαν την παραγωγή σαν το τμήμα που πρέπει να παράγει ένα προϊόν μέσα σε συγκεκριμένα πλαίσια κόστους και χρόνου ακολουθώντας τις εντολές των τμημάτων μάρκετινγκ και έρευνας & ανάπτυξης. Την δεκαετία του 70 και 80 πολλές ιαπωνικές επιχειρήσεις, με σημαντική παρουσία στην αμερικανική αγορά, ήταν πολύ μπροστά σε ποιότητα, παραγωγικότητα, ανάπτυξη νέων προϊόντων και ανάπτυξη καινούργιων παραγωγικών διαδικασιών. Η υψηλή αυτή ανταγωνιστικότητα δεν ήταν απλώς το αποτέλεσμα πιο αποδοτικών παραγωγικών συστημάτων. Ήταν κάτι βαθύτερο που έκανε πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις να επανεξετάσουν τη νοοτροπία τους σχετικά με την παραγωγή.

Παραδοσιακά οι αποφάσεις που αφορούσαν την παραγωγή ήταν ad hoc φύσης και παίρνονταν με αφορμή κάποια νέα εξέλιξη πχ κάποια αύξηση του κόστους των πρώτων υλών, έλλειψη εργατικού δυναμικού κλπ και συνήθως αντιμετωπίζονταν με βάση στενά οικονομικά κριτήρια. Η σύγχρονη προσέγγιση στην παραγωγή όμως διαφέρει ριζικά και είναι στρατηγικής φύσης. Αυτό σημαίνει ότι οι αποφάσεις παίρνονται πλέον με βάση την συμβολή της παραγωγής στα μακροπρόθεσμα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της επιχείρησης. Ο νέος ευρύτερος ρόλος της παραγωγής είναι η υποστήριξη της γενικής στρατηγικής μιας επιχείρησης, όχι απλώς το να παράγει κάποιο όγκο προϊόντων. Η παραγωγή είναι πλέον ένα οργανικό τμήμα ενός συνόλου, είναι στενά συνδεδεμένη με το μάρκετινγκ, την έρευνα & ανάπτυξη και τα άλλα τμήματα μιας επιχείρησης και όχι απλώς ο εκτελεστής των αποφάσεων τους. Οι παραγωγικές μονάδες είναι αναπόσπαστο μέρος ενός παραγωγικού δικτύου παρά απομονωμένες μονάδες.

Η στρατηγική προσέγγιση στην παραγωγή επιβάλλει πρωταρχικά στενούς δεσμούς και συντονισμό των παραγωγικών μονάδων μεταξύ τους, με τα άλλα τμήματα της επιχείρησης, με πελάτες και προμηθευτές. Τι σημαίνει αυτό; Οι μάνατζερ παραγωγής δεν είναι πλέον απλώς υπεύθυνοι για την αποδοτική μετατροπή των πρώτων υλών σε προϊόντα. Χρειάζεται να είναι σε επαφή με τους γενικούς μάνατζερ μιας επιχείρησης, με τους μάνατζερ του μάρκετινγκ, με τους πελάτες, με τους προμηθευτές. Πολλές από αυτές τις σχέσεις είναι παραδοσιακά γεμάτες προβλήματα και απαιτούν προσεκτικούς χειρισμούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σχέση παραγωγής και μάρκετινγκ, που εξ ορισμού η φύση τους και η αποστολή τους τις ωθεί σε αντίθετες κατευθύνσεις - η παραγωγή θέλει ένα μόνο συγκεκριμένο προϊόν που να μπορεί να το παράγει αδιάλειπτα, το μάρκετινγκ θέλει μεγάλη ποικιλία προϊόντων που αλλάζει συχνά.

Η στρατηγική προσέγγιση στην παραγωγή βλέπει τις παραγωγικές μονάδες μιας επιχείρησης ως αναπόσπαστα μέρη ενός συστήματος παραγωγής. Σε ένα τέτοιο σύστημα οι μονάδες μπορεί να έχουν συμπληρωματικό ρόλο, δεν είναι αναγκαίο να παράγουν το ίδιο προϊόν για τις ίδιες αγορές με τις ίδιες παραγωγικές διαδικασίες. Μπορεί να αποκτήσουν κάποια εξειδίκευση και να αναπτύξουν τους δικούς τους τρόπους παραγωγικής δράσης για συγκεκριμένες αγορές. Με άλλα λόγια, η στρατηγική προσέγγιση της παραγωγής κάνει τη λήψη των σχετικών αποφάσεων πιο πολύπλοκη, ιδιαίτερα αν η επιχείρηση έχει παγκόσμια δραστηριότητα.

Τέλος, πολλοί μάνατζερ θεωρούν ότι το θεμέλιο της υπεροχής στην παραγωγή είναι η τελευταία λέξη σε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό. Είναι αναγκαία αλλά όχι και ικανά. Χρειάζεται κανείς ικανούς μάνατζερ και καλά εκπαιδευμένο και ενθουσιασμένο προσωπικό καθώς και την απαραίτητη οργάνωση, διαδικασίες, και συνθήκες. Το ανθρώπινο δυναμικό, συχνά παραμελημένο, είναι το θεμέλιο της επιτυχημένης παρουσίας πολλών επιχειρήσεων στις παγκόσμιες αγορές. Οι επιλογές έμψυχων και άψυχων στοιχείων συνιστούν την στρατηγική παραγωγής μιας επιχείρησης. Η στρατηγική αυτή πρέπει να είναι συμβατή εσωτερικά με τις επιδιώξεις των υπολοίπων τμημάτων μιας επιχείρησης και εξωτερικά με το ανταγωνιστικό της περιβάλλον και πρέπει να συμβάλλει στη διαμόρφωση μακροπρόθεσμων ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων.

Πως μπορεί λοιπόν να ορίσει κανείς την αποστολή, την έννοια, τους στόχους της παραγωγής σε μια σύγχρονη επιχείρηση; Γενικά στις ΗΠΑ οι μάνατζερ παραγωγής έχουν τέσσερις ανταγωνιστικές προτεραιότητες: κόστος, ποιότητα, διανομή προϊόντων, ευελιξία. Δύο είναι τα ποβλήματα με τις προτεραιότητες αυτές. Πρώτον, πρέπει να τις βλέπει κανείς πάντα κάτω από το φως της γενικής στρατηγικής μιας επιχείρησης, κάτι που είναι συχνά δύσκολο, μια και οι συνθήκες του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος αλλάζουν συνεχώς. Δεύτερον, οι τέσσερις αυτές προτεραιότητες μπορεί να έχουν διάφορες σημασίες. Ποιότητα πχ μπορεί να σημαίνει την εμφάνιση ή την αξιοπιστία του προϊόντος. Ευελιξία μπορεί να σημαίνει την δυνατότητα αλλαγής στο ύψος παραγωγής ή στην ποικιλία των παραγόμενων προϊόντων. Κάτω από αυτές τις συνθήκες αυτές, πως πρέπει κανείς να αντιμετωπίζει την λήψη αποφάσεων;

Στην παραγωγή (όπως και σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα) αντιμετωπίζει κανείς επιλογές μεταξύ πολλών αντικρουόμενων εναλλακτικών λύσεων με διαφορετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα η κάθε μία (trade-offs). Μία παραγωγική μονάδα πχ μπορεί να στηρίζεται σε υπερωρίες ή έκτακτο προσωπικό για να είναι ευέλικτη στην αντιμετώπιση των διακυμάνσεων της ζήτησης, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα ποιότητας εξαιτίας της επιλογής αυτής. Ή μπορεί να έχει υπεράριθμο μόνιμο προσωπικό σε περιόδους χαμηλής ζήτησης, δηλ. αυξημένο κόστος, χωρίς όμως να έχει προβλήματα ποιότητας. Οι επιλογές του είδους αυτού είναι αναπόφευκτες στην παραγωγή αλλά και στο μάνατζμεντ γενικότερα. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι πρέπει να είναι ξεκάθαρες και να χειρίζονται ανοικτά για να μην δημιουργούν εκπλήξεις που υπονομεύουν τη γενική στρατηγική μίας επιχείρησης.

Βλέπουμε συνεχώς στις σελίδες αυτές τον στρατηγικό ρόλο της παραγωγής σε πολλές επιτυχημένες επιχειρήσεις και το πως παραγωγή χρησιμοποιείται με μεγάλη αποτελεσματικότητα στην επιδίωξη της γενικής στρατηγικής. Το σωστό μάνατζμεντ, το καλό εταιρικό κλίμα και οι εργαζόμενοι μιας επιχείρησης έχουν γίνει το βασικό ανταγωνιστικό όπλο εξαιρετικά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων.

[operations 04.1999]

 

.

Give me where to stand and I will move the Earth     Archimedes

© alexander consulting     management at its best