04.1999

bluewave : strategy

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

μοντέρνοι μάνατζερ και οργανισμοί

O Dee Hock είναι ένας συνταξιούχος τραπεζικός με μερικές πολύ ενδιαφέρουσες ιδέες για τη σύγχρονη επιχείρηση στην παγκόσμια οικονομία όπου κυριαρχεί η συνεχής αλλαγή και η αβεβαιότητα. Ας δούμε μερικές από αυτές σχετικά με μάνατζερ και οργανισμούς μέσα από παλιότερες δηλώσεις του στο περιοδικό Fast Company του Οκτωβρίου 1996.

μάνατζερ
-κάνετε προσλήψεις και προαγωγές με γνώμονα πρώτον την ηθική ακεραιότητα, δεύτερον την όρεξη, τρίτον την ικανότητα, τέταρτον την κατανόηση, πέμπτον τις γνώσεις και τελευταία την εμπειρία. Χωρίς ηθική ακεραιότητα η όρεξη είναι επικίνδυνη, χωρίς όρεξη η ικανότητα είναι αναποτελεσματική, χωρίς ικανότητα η κατανόηση είναι περιορισμένη, χωρίς κατανόηση οι γνώσεις δεν έχουν νόημα, χωρίς γνώσεις η εμπειρία είναι τυφλή. Η απόκτηση εμπειρίας είναι εύκολη υπόθεση για όσους έχουν όλα τα άλλα.

- μην κάνετε ποτέ προσλήψεις και προαγωγές “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση”. Είναι άσκοπο να αναπαράγει κανείς τα πλεονεκτήματα του και ανόητο να αναπαράγει τα μειονεκτήματα του. Χρειάζεται κανείς να βρίσκει, να εμπιστεύεται και να ανταμείβει ανθρώπους με αντιλήψεις, ικανότητες και κρίση ριζικά διαφορετικές από τις δικές του. Κάτι τέτοιο είναι όμως και πολύ σπάνιο, μια και απαιτεί ασυνήθιστη ταπεινοφροσύνη, ανοχή και σοφία.

- το χρήμα δεν αποτελεί κίνητρο. Μπορεί να κινεί το σώμα και να επηρεάζει το μυαλό, αλλά δεν συγκινεί την καρδιά και δεν διεγείρει το πνεύμα, κάτι που είναι υπόθεση πίστης, αρχών, ηθικής. Όπως παρατήρησε ο Ναπολέων, “Κανένα χρηματικό ποσό δεν πρόκειται να κάνει κανένα να διακινδυνεύσει τη ζωή του, αλλά για μια μικρή κορδέλα πολλοί το κάνουν ευχαρίστως”.

- το πρόβλημα δεν είναι πώς να ανακαλύψει κανείς νέες ιδέες, αλλά πως να ξεφορτωθεί τις παλιές (είναι και ένα παλιό γνωμικό του γνωστού οικονομολόγου Maynard Keynes). Το μυαλό είναι σαν ένα δωμάτιο γεμάτο με παλιά έπιπλα γνώσεων, γνωμών, πεποιθήσεων. Κάντε χώρο σε κάποια γωνιά του δωματίου και θα γεμίσει αμέσως με δημιουργικότητα και φαντασία.

- αν θέλετε να ηγηθείτε, αφιερώστε 40% του χρόνου σας στο μάνατζμεντ του εαυτού σας - χαρακτήρα, ηθική, αρχές, στόχους, όρεξη, συμπεριφορά - 30% στο μάνατζμεντ των προϊσταμένων σας και 15% των συναδέλφων σας. Αφιερώστε το υπόλοιπο 15% για να κάνετε αυτούς για τους οποίους εργάζεστε να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν τα παραπάνω. Πολλοί αποκαλούν λανθασμένα αυτούς για τους οποίους εργάζονται “υφιστάμενους”. Αν δεν καταλαβαίνετε την διαφορά δεν καταλαβαίνετε τίποτα. Ηγηθείτε του εαυτού σας, των προϊσταμένων σας, των συναδέλφων σας και απελευθερώστε τους υπόλοιπους να κάνουν το ίδιο.

οργανισμοί
-
η επιτυχία ενός οργανισμού εξαρτάται πρωταρχικά από την διαύγεια ενός κοινού στόχου, από κοινές αρχές, από τη δύναμη της πίστης στο σύνολο παρά από περιουσιακά στοιχεία ή κάποιες ικανότητες μάνατζμεντ.

- ένας οργανισμός πρέπει να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενες συνθήκες αλλά ταυτόχρονα να διατηρεί τη συνοχή του. Η προσαρμογή αυτή πολλές φορές οδηγεί σε διαμάχες, ενώ η συνοχή επιβάλλει σύμπνοια. Πρέπει να βρίσκει κανείς μια ισορροπία που να αποφεύγει τα άκρα, δηλ. ή τη διάλυση ή τον αυταρχισμό.

- ένας οργανισμός πρέπει να καλλιεργεί ισότητα και να παρέχει αυτονομία και ευκαιρίες στους εργαζόμενους (βλ. Nucor και Lincoln Electric). Συνηθισμένοι άνθρωποι μέσα στο κατάλληλο περιβάλλον έχουν κατορθώσει το ακατόρθωτο οπλισμένοι με τίποτα παραπάνω από όνειρα, αποφασιστικότητα και την ελευθερία να δοκιμάσουν.

- η διοικητική δομή ενός οργανισμού πρέπει να ωθεί και να διανείμει την λήψη αποφάσεων προς τα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα. Η δομή αυτή δεν πρέπει να είναι κάποια ιεραρχία διαταγών αλλά ένα πλαίσιο διαλόγου, ανταλλαγής ιδεών και συντονισμού μεταξύ ίσων.

Για όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις στο σύγχρονο μάνατζμεντ οι ιδέες αυτές δεν είναι καινούργιες. Παρόμοιες ιδέες έχουν εκφρασθεί από διάφορους θεωρητικούς του μάνατζμεντ, όπως πχ ο Peter Drucker ή ο W. Edwards Deming. Έχουν όμως πολύ μεγάλη αξία γιατί δεν προέρχονται από κάποιον θεωρητικό. Ο Dee Hock ήταν επικεφαλής της VISA International και έκανε πράξη τις ιδέες αυτές για μερικές δεκαετίες, πολύ πριν γίνουν βασικές στο σύγχρονο μάνατζμεντ. Να προσθέσουμε ότι η VISA αναπτύχθηκε με αστρονομικούς ρυθμούς τα τελευταία 50 χρόνια και έχει παρουσία σε όλο τον κόσμο. Να προσθέσουμε ακόμα ότι αν και η VISA είναι πανταχού παρούσα πολύ λίγοι ξέρουν τον οργανισμό που είναι πίσω της. Για τον Hock όσο καλύτερος είναι ένας οργανισμός τόσο λιγότερο προφανής είναι.

Βλέπουμε πως πολλές επιχειρήσεις, φαινομενικά περιορισμένων μέσων, ευημερούν σε παγκόσμιες αγορές εφαρμόζοντας πολλές από τις παραπάνω ιδέες. Η ελληνική επιχείρηση έχει να διδαχθεί πολλά από τις επιχειρήσεις αυτές. Αλλά ταυτόχρονα πιστεύουμε ότι η ελληνική επιχείρηση έχει από τη φύση της πολλά πλεονεκτήματα που επιχειρήσεις σε άλλες οικονομίες προσπαθούν να αναπτύξουν, κυρίως το επιχειρηματικό πνεύμα, τους πιο χαλαρούς οργανισμούς, τις πιο ανθρώπινες σχέσεις, την πρωτοβουλία, την ψυχή. Πράγματα που δεν μαθαίνονται εύκολα.

ένα ελληνικό παράδειγμα
Ας δούμε ένα ελληνικό παράδειγμα τέτοιας επιχείρησης με πολλά από τα παραπάνω χαρακτηριστικά και κυρίως την εξισορρόπηση ατομικής πρωτοβουλίας και συνοχής, κέρδους και ηθικής ικανοποίησης, μυαλού και καρδιάς. Πρόκειται για την εταιρεία εμπορίας πετρελαιοειδών ΕΛΙΝ, μια σχετικά μικρή επιχείρηση με σοβαρή και μακροχρόνια παρουσία στην ελληνική ενεργειακή αγορά και με μάνατζμεντ ισάξιο πολλών επιχειρήσεων-μοντέλων παγκόσμια. Ο επικεφαλής της ΕΛΙΝ Χάρης Κυνηγός είχε την καλοσύνη να μας δώσει το παρακάτω κείμενο με το Όραμα και τις Αρχές της ΕΛΙΝ (1995) και το χρησιμοποιούμε σαν ένα παράδειγμα του τι εννοούμε με τον όρο “ελληνικός τρόπος μάνατζμεντ”. Η διαύγεια του δεν αφήνει περιθώρια για σχόλια.

Το Όραμα μας*

  • Να ενδυναμώνουμε συνεχώς τη θέση μας στην ελληνική ενεργειακή αγορά, διατηρώντας την ευελιξία και την ευρηματικότητα που μας χαρακτηρίζει.
  • Να αποτελούμε σημείο αναφοράς για την υπεύθυνη, συνεπή, φιλική και αποτελεσματική εξυπηρέτηση των πραγματικών αναγκών των Πελατών μας.
  • Να κατέχουμε μία από τις πρώτες θέσεις κερδοφορίας ανάμεσα στις εταιρείες του κλάδου.
  • Να συμβάλλουμε στην προκοπή της χώρας μας, δίνοντας και εμείς το παράδειγμα της επιτυχίας, που στηρίζεται στην έντιμη επιχειρηματική δράση.

Οι Αρχές μας*

  • Να ξεχωρίζουμε πάντα για το ήθος μας και την ακεραιότητα των ανθρώπων μας και για την αταλάντευτη προσήλωση μας στην τήρηση των κανόνων που επιβάλλει η νομοθεσία και η δεοντολογία.
  • Να βασιζόμαστε στη δύναμη που μας δίνει η ομάδα μας και να θεωρούμε πρώτο μέλημα μας τη διατήρηση της σύμπνοιας που την χαρακτηρίζει.
  • Να καλλιεργούμε τις συνθήκες που επιτρέπουν στο κάθε μέλος της ομάδας μας να συμμετέχει ενεργά στην ανάπτυξη και προκοπή της εταιρείας μας, αξιοποιώντας και βελτιώνοντας τις προσωπικές του ικανότητες και εξασφαλίζοντας την υλική και ηθική ικανοποίηση του.
  • Να επιχειρούμε με τόλμη και φαντασία, πιστεύοντας στην αξία της ειδίκευσης και του προγραμματισμού, διατηρώντας το πλεονέκτημα να χρησιμοποιούμε τις ικανότητες μας και τα κέρδη μας για την περαιτέρω ανάπτυξη της εταιρείας.
  • Να θεωρούμε αυτονόητη την ευθύνη μας απέναντι στο κοινωνικό σύνολο με ιδιαίτερη προσοχή στη φροντίδα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

*Από το 1954 που ιδρύθηκε η εταιρεία μας μέχρι και σήμερα, επιλέξαμε και καλλιεργήσαμε μια ξεχωριστή λογική, ως προς το τι επιδιώκουμε (Το Όραμα μας) και με ποιους τρόπους προσπαθούμε να το πετύχουμε (Οι Αρχές μας), μια λογική που δίνει μεγάλη σημασία στις ανθρώπινες αξίες.

Έτσι μετά από 42 χρόνια επιτυχούς συμμετοχής μας στον επιχειρηματικό στίβο, κρίναμε σκόπιμο να καταγράψουμε τα "πιστεύω" μας και να δεσμευτούμε ότι θα συνεχίσουμε τη δημιουργική μας προσπάθεια με τις ίδιες επιλογές, που η προσήλωση μας σαυτές, μας κάνει να νοιώθουμε υπερήφανοι.

[strategy 04.1999]

 

.

Give me where to stand and I will move the Earth     Archimedes

© alexander consulting     management at its best