04.1999

bluewave : strategy

latest updates

strategy
marketing
operations
finance
commentary
book reviews
archipelago
home

alexander
consulting

 

 

η επιστροφή του στρατηγικού προγραμματισμού

Ο στρατηγικός προγραμματισμός την δεκεατία του 60 και του 70 ήταν ένας από τους πλέον σπουδαίους τομείς πολλών αμερικανικών επιχειρήσεων με ολόκληρα τμήματα αφιερωμένα στην παραγωγή χοντρών τόμων γεμάτων με κάθε λεπτομέρεια για την μελλοντική πορεία μιάς επιχείρησης. (Σημ: για λόγους σαφήνειας χρησιμοποιούμε τον όρο “στρατηγική” με την έννοια της επιλογής και επιδίωξης στόχων και με τον όρο «στρατηγικός προγραμματισμός» την διαδικασία κάποιου συγκεκριμένου, επίσημου, γραπτού πλάνου, βασισμένου στην ανάλυση του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος της επιχείρησης με λεπτομερή στοιχεία και προβλέψεις για την πορεία της. Πολλές φορές, όπως πχ σε πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, οι όροι αυτοί συμπίπτουν)

Την εποχή εκείνη άρχισαν να εμφανίζονται διάφοροι σύμβουλοι και γκουρού του μάνατζμεντ με διάφορα μοντέλα και σχετικές θεωρίες στρατηγικής. Την δεκαετία του 80 όμως οι αμερικανικές επιχειρήσεις βρέθηκαν κάτω από επίθεση κυρίως ιαπωνικών επιχειρήσεων και άρχισαν να δίνουν κυρίως έμφαση στη λειτουργική βελτίωση τους όπως πχ ολική ποιότητα, αναδόμηση, ανασχεδιασμό, μείωση προσωπικού και μεγέθους κλπ. Ύστερα όμως από μιά δεκαετία συρρίκνωσης αφιερωμένης στην αύξηση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας, ο στρατηγικός σχεδιασμός κάνει την επανεμφάνιση του στην κατάκτηση νέων αγορών, στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, και γενικά στην επέκταση αμερικανικών επιχειρήσεων. Πολλές μάλιστα επιχειρήσεις σύμφωνα με το BusinessWeek της 26.8.1996 επαναδιοργάνωσαν τα τμήματα στρατηγικού προγραμματισμού τους. Η στρατηγική έχει ξανααποκτήσει μεγάλη σημασία γιατί η παγκοσμιοποίηση προσφέρει νέες ευκαιρίες με νέες αγορές και νέους πελάτες για ανάπτυξη και επέκταση, αλλά και νέες απειλές με νέους ανταγωνιστές, όλα βασικά αντικείμενα του στρατηγικού μάνατζμεντ.

Το ενδιαφέρον για την ελληνική επιχείρηση είναι ότι η επιστροφή αυτή δεν σημαίνει ότι ο στρατηγικός προγραμματισμός είναι ο ίδιος. Στο παρελθόν η διαδικασία αυτή ήταν συνήθως το προνόμιο μερικών ανώτερων στελεχών μιάς επιχείρησης, απομονωμένων από την υπόλοιπη επιχείρηση και συχνά εκτός πραγματικότητας, όπως η εμπειρία μερικών μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων έδειξε. (Ένα κλασικό παράδειγμα είναι η ΙΒΜ και η αδυναμία της να αντιληφθεί την βασική αλλαγή στον τομέα των υπολογιστών από τους κεντρικούς υπολογιστές στα PC.) Σήμερα η διαδικασία του στρατηγικού προγραμματισμού είναι πιό εκδημοκρατισμένη και περιλαμβάνει όλους τους μάνατζερ μιάς επιχείρησης, που συνεργάζονται σε διατμηματικές ομάδες. Πολλές φορές μάλιστα συμπεριλαμβάνουν και ομάδες εκτός επιχείρησης, όπως προμηθευτές και πελάτες. Η διαδικασία αυτή τείνει επίσης να γίνει μέρος των καθημερινών καθηκόντων ενός μάνατζερ παρά κάποια ετήσια ή πενταετής δραστηριότητα. Οι αλλαγές αυτές αντανακλούν τις αλλαγές της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας τα τελευταία χρόνια και την ρευστότητα και αβεβαιότητα των αγορών που επιβάλλουν την αδιάκοπη επαγρύπνηση μιάς επιχείρησης.

Ποιά είναι η σημασία των εξελίξεων αυτών για την ελληνική επιχείρηση; Πρώτον, η επιστροφή αυτή του στρατηγικού προγραμματισμού έχει δημιουργήσει μιά καινούργια ποικιλία θεωριών και ορολογίας βασισμένης σε συγκεκριμένη επιχειρηματική δράση από την οποία μπορεί κανείς να επωφεληθεί στην ανάλυση της δικής του δραστηριότητας. Πολλές από τις καινούργιες αυτές προσεγγίσεις είναι εξαιρετικά συμβατές με τη νοοτροπία της ελληνικής επιχείρησης.

Δεύτερον, δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία ότι η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας επιβάλλει τον εκσυγχρονισμό και την λειτουργική βελτίωση πολλών ελληνικών επιχειρήσεων σε διαφόρους τομείς όπως έγινε παραπάνω και στις ΗΠΑ. Πολλές ελληνικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται προς την κατεύθυνση της λειτουργικής βελτίωσης με τον εκσυγχρονισμό διαφόρων τομέων, όπως πχ. ποιότητα, ανθρώπινοι πόροι, χρηματοοικονομικά, συστήματα πληροφορικής κλπ. Αλλά πρέπει να μην ξεχνάμε ότι λειτουργική βελτίωση δεν σημαίνει αναγκαστικά και στρατηγική, κάτι που δεν είναι πολλές φορές σαφές στις ενέργειες μιάς επιχείρησης. Η διάκριση αυτή είναι εξαιρετικά λεπτή και σπουδαία μιά και οι δύο αυτές δραστηριότητες είναι θεμελιώδεις στη δουλειά του σύγχρονου μάνατζερ.

[strategy 04.1999]

 

.

Nothing endures but change     Heraclitus

© alexander consulting     management at its best